about
Toon menu

De frame van de slimme en de domme

Bij elke verkiezing, bij elk referendum krijgen we allerhande zogenaamde analyses. We krijgen die, merkwaardig genoeg, vaak al lang voordat mensen hebben gestemd. En die analyses volgen een vaste frame: de slimme en de domme. De frame gaat over “waarom” mensen op bepaalde manieren stemmen.

Die frame hanteert de volgende aannamen: Men gaat ervan uit dat elke stem voor een kandidaat en/of partij een rechtstreekse weergave is van de slogans, het platform en het programma van die kandidaat of p...
Lees meer

Staking in zicht, de taalstrijd barst weer los

'Let op je woorden. Politiek, taal en strijd'. Jan Blommaert schreef er enkele maanden geleden nog een boek over. In de aanloop naar de staking van vrijdag verschijnen er in de media weer pareltjes van die taalstrijd. "De economie schaden. Niet zo slim toch?", vraagt De Standaard zich bijvoorbeeld af. Een fragment uit het boek.

Stakingen lokken steeds heftigere discussies uit. Zeker wanneer ze de grote infrastructuren van dit land raken – openbaar vervoer, havens en luchthavens – wordt moord en b...
Lees meer

De subtiele banalisering van geweld

Jan Blommaert stelt een verontrustende selectiviteit vast in de berichtgeving over geweld in de maatschappij. Ongecoördineerd geweld tijdens sociale acties wordt scherp veroordeeld. Brutaal politiegeweld en andere vormen van institutioneel geweld worden daarentegen goedgepraat met context en nuancering. Hij heeft drie aanbevelingen om geweld anders te bekijken.

Het begint stilaan op te vallen: de media richten zich met veel plezier op het "geweld" dat door demonstranten in het sociaal protest wo...
Lees meer

De Wever is géén populist. Oh nee?

Op 7 mei 2016 pakte het weekbad Le Vif L'Express uit met de stelling dat Bart De Wever geen "populisme" verweten kon worden. Dat was zo vastgesteld door een team taalkundigen, Franstaligen zowel als Vlamingen. Lectuur van wat die taalkundigen aan argumenten bijeenbrachten deed me de wenkbrauwen fronsen. Wat volgt kan men best zien als een aantal kleine vraagtekens die ik plaats bij de bevindingen van mijn gewaardeerde collega's. Zwoegen met populisme Alles hangt uiteraard af van hoe men "popul...
Lees meer

Hoe zat dat weer met links en Vlaams-nationalisme?

In december 2012 publiceerde Jan Blommaert een lange tekst over de relatie tussen de politieke linkerzijde en het Vlaams-nationalisme. In april 2016 leven we al bijna twee jaar onder wat we nu best het "reëel bestaande nationalisme" noemen. Tijd voor een update van het debat.

In december 2012 publiceerde ik een lange tekst over de relatie tussen de politieke linkerzijde en het Vlaams-nationalisme. Het stuk reageerde op uitspraken van Ludo Abicht en Kevin Absillis, die in opiniestukken het klassi...
Lees meer

De context van 'we leven boven onze stand'

Jan Blommaert maakt het tussentijdse rapport van de regering. "In alle ernst: wanneer geen enkele van de in het regeerakkoord bepaalde prioritaire en minder prioritaire doelstellingen worden bereikt kan men moeilijk van een succesverhaal spreken."

  Op zestien april dit jaar deed Vice-Premier Kris Peeters een uitspraak die nogal wat stof deed opwaaien: "Niemand vindt van zichzelf dat zijn levensstandaard te hoog ligt", zegt minister van Werk Kris Peeters in een g...
Lees meer

Rechtse taboes en hoe ze werken: de wet van Godwin

De "wet van Godwin" stelt dat hoe langer internet discussies doorgaan, hoe groter de kans wordt dat iemand een vergelijking maakt met Hitler en z'n Nazi's. De sub-text daarbij is dat een dergelijke vergelijking altijd dwaas is, aantoont hoe weinig "inhoudelijke argumenten" men heeft, en dus een verloren kaart is. Dit stukje folklore heeft het statuut van universele wijsheid verworven. Wie het kan inroepen heeft de stellige indruk dat hij/zij een discussie "gewonnen" heeft, of beter, dat de tege...
Lees meer

Het 11-september format heeft ons weer beet

22676255403-10c8280a87.jpg

We zijn een dag na 22 maart 2016, de dag waarop Brussel in het lijstje van terreur-hoofdsteden post vatte. Ik luisterde gisteren rond 8u naar de radio en hoorde dus “live” de aankondiging van de aanslag in Zaventem. Ik hield het daarop volgende uur nauwlettend de media in de gaten en postte daarover een aantal updates op mijn Facebook-wall. Ik merkte meteen dat de berichtgeving een patroon aannam dat me zeer bekend voorkwam: het 11 september format. En in mijn updates waarschuwde ik voor de effe...
Lees meer

Polariseren? Waarom niet?

Ik ving een reactie op over mijn boekje “Let op je Woorden: Politiek, taal en strijd”. Ik ben er niet zeker van of degene die de reactie gaf het boekje ook effectief heeft gelezen. Maar de commentaar was dat mijn boekje “polariserend” werkt. En dat was als verwijt bedoeld. Het boekje is inderdaad “polariserend”. En nog wel met opzet. Het is bedoeld om te polariseren, en ik leg even uit waarom. Laat ons eerst “polarisering” even nader omschrijven. Wat ik in mij in boekje doe en wil bereiken, is...
Lees meer

De informalisering van de rechtstaat: ook “stoute” asielzoekers hebben rechten

Er is in dit land, en elders, al geruime tijd een beweging aan de gang die zeer verontrustend is omdat ze een aantal zeer grote en belangrijke beginselen van een open en verlichte samenleving ondermijnt. Die beweging is de informalisering van de rechtstaat, en het hoofdkenmerk ervan is dat men morele oordelen over gedrag laat overwegen op onvervreemdbare rechten binnen een rechtsorde.

Samengevat komt deze beweging erop neer dat men pleit voor een tweestromenland in de rechtsorde, waarbij het onde...
Lees meer

De EU bestaat niet meer

2015 was het jaar waarin de EU een aantal drastische veranderingen onderging. Sommigen zullen dit betwisten en zeggen dat in 2015 gewoon de maskers afvielen. Hoe dan ook: in 2015 hield de EU op te bestaan als Groot Verhaal.

We vieren dit jaar de vijfhonderdste verjaardag van Thomas Mores Utopia. De EU was beslist een utopisch project. Er zou – er moést – op het Oude Continent een nieuwe samenleving ontstaan: rond een stevig economisch skelet zouden een reeks unieke Europese waarden een nieuwe vor...
Lees meer

Over "durven" en de teloorgang van politieke moed

Ik ben allergisch geworden aan het gebruik van het werkwoord "durven" wanneer het wordt uitgesproken door politici. De reden daarvoor is dat het zo'n centraal retorisch middel is geworden om precies het tegendeel van de eigenlijke betekenis uit te drukken. "Durven" staat in de praktijk voor de weigering om na te denken, het geldt als excuus voor fact free politics, voor het spuien van de meest achterlijke stereotypen of de meest discriminerende en ongemotiveerde ideetjes. Het staat dus voor net...
Lees meer

Groen en N-VA samen in bad? Enkele vragen

De opmerkzame volger van mijn schrijfsels zal hebben opgemerkt dat ik in de loop der jaren bitter weinig kritische commentaren op Groen heb gegeven. De partij (of althans een deel ervan) draagt mijn sympathie weg, ik zie ze als onmisbaar in het politieke landschap, ik waardeer hun inspanningen en steun een aantal van hun mensen waar ik maar kan. En, voor de duidelijkheid, ik méén dit.

De aankondiging dat Groen in het Antwerpse district Deurne een wisselcoalitie wil aangaan met een minderheidsbe...
Lees meer

Verklaar ook de successen: ons vijandbeeld in perspectief

999 op 1000 moslims in dit land zijn niét 'geradicaliseerd'.

Ons land telt zo’n 700.000 moslims, of zowat 6,5% van de totale bevolking. Dat relatief kleine aantal is daarenboven sterk geconcentreerd in de Brusselse regio. De provincie Antwerpen telt netto 6,9% moslims – een goeie 123.000 koppen. Daarvan wonen er zo’n 88.000 in Groot-Antwerpen, waar ze dus 17,5% van de bevolking uitmaken, een stuk lager dan de ruim 43% in Sint-Joost-ten-Node, en ook minder dan in Heusden-Zolder en Beringen. Uit...
Lees meer

De politiek van de rancune: over de morele logica van de taxshift

De taxshift van de regering-Michel-De Wever heeft al lang niets meer te maken met een economische relance. Ze heeft evenmin iets te maken met jobcreatie of met de verhoging of zelfs het behoud van de koopkracht van de 'hard werkenden' onder ons, evenmin als met het 'op orde stellen' van de overheidsfinanciën of het afbouwen van de schuldenberg.

Want, ho, we zien dat de economie geen noemenswaardig groei-effect vertoont ondanks de 'lastenverlaging' (ook wel eens 'zuurstof' genoemd) die zelfs voo...
Lees meer