about
Toon menu

Niet feiten maar verhalen vormen de drijfveer van maatschappelijke debat

Als burgers van moderne democratische samenlevingen denken we graag dat ons politieke beleid en onze berichtgeving over dat beleid gedragen worden door objectieve feiten en redelijk debat. Sommige politici kunnen al eens liegen en sommige media kunnen bepaalde gebeurtenissen al eens gekleurd weergegeven maar over het algemeen, zo veronderstellen we, worden zo’n uitschuivers toch in evenwicht gehouden doordat politieke tegenstanders de leugens van anderen proberen te ontmaskeren en serieuze journ...
Lees meer

[Langlezer] Geld en geweld: een Gandhiaanse kijk op economie

Mahatma Gandhi was geen man van grote theorieën. Hoewel hij een boekenkast aan artikelen, essays en boeken bijeen schreef, kan je in zijn verzamelde werk geen enkele systematische analyse aantreffen die de kernbegrippen van zijn denken definieert of die een soort blauwdruk biedt voor ‘Gandhiaans denken’. Gandhi was wel een man van eenvoudige ideeën die voor iedereen navolgbaar zijn. Telkens opnieuw zocht hij naar vatbare spirituele maximes die men volgens hem ook in e...
Lees meer

Twee maten en twee gewichten: media, moslims en berichtgeving rond terreuraanslagen

Wanneer een moslim een aanslag pleegt, wordt hij een terrorist genoemd maar wanneer een blanke niet-moslim een aanslag pleegt, wordt hij een lone wolf genoemd. Het is een kritiek aan het adres van de media die in sommige kringen zo nu en dan de kop opsteekt. Dat was bijvoorbeeld het geval na de Las Vegas shooting van 1 oktober. Het feit dat de blanke dader in de berichtgeving over het gebeuren niet werd aangeduid als terrorist liet volgens sommigen zien dat de mainstream media met twee maten en twee gewichten meten.
Lees meer

Voorbeelden van propaganda in onze media

  Het woord ‘propaganda’ wordt over het algemeen voorbehouden voor de berichtgeving in totalitaire regimes waar de mediakanalen in handen zijn van de machtshebbers. Allerhande despotische bewindvoerders gebruiken media immers om de realiteit te verdraaien, zichzelf te bewieroken, hun wandaden te verhullen en alle kwaad op hun vijanden te projecteren. Men is er zich echter zelden van bewust dat gelijkaardige processen zich ook voltrekken in de ‘vrije’ media van democr...
Lees meer

Waarom onze media niet neutraal zijn

Al doen sommige journalisten en redacties sterk hun best om ‘objectief’ nieuws te brengen, onze media zijn nooit neutraal. Net als in elk ander domein van de samenleving, spelen er ook in de media bepaalde belangen en is het noodzakelijk van die te leren (her)kennen.

De media worden soms ‘de vierde macht’ genoemd naast de wetgevende macht (d.w.z het parlement), de uitvoerende macht (d.w.z. de regering) en de rechterlijke macht (d.w.z. het juridische apparaat). De media wordt op die manier gez...
Lees meer

Hoe de media een onderscheid maken tussen ‘waardevolle’ en ‘waardeloze’ slachtoffers

De berichtgeving over conflicten wordt in grote mate gedreven door een onderscheid tussen ‘waardevolle’ en ‘waardeloze’ slachtoffers. Dit onderscheid zorgt er voor dat vergelijkbare slachtoffers niet altijd dezelfde aandacht krijgen. Slachtoffers van geweld dat veroorzaakt werd door politieke of economische tegenstanders worden bijzonder breedvoerig besproken, terwijl slachtoffers van vergelijkbare gewelddaden die door de eigen overheid werden uitgevoerd, sterk genegeerd...
Lees meer

Waarom een vernislaagje beschaving ons niet zal behoeden voor een atoomoorlog

753px-nagasakibomb.jpg

De bekende politicoloog Noam Chomsky benadrukt geregeld dat klimaatsverandering en een atoomoorlog de twee grootste gevaren zijn van onze huidige geglobaliseerde wereld. De reden daarvoor is heel eenvoudig: niet allen zijn ze nu reeds bijzonder reëel (klimaatsverandering is een feit en atoombommen werden in het verleden reeds gebruikt), ze bedreigen ook allebei de volledige mensheid. Over de dreiging van klimaatsverandering werd en wordt heel wat geschreven. Over de dreiging van een alles verwo...
Lees meer

Wie regeert de wereld?

De bekende linguïst en politicoloog Noam Chomsky, die vaak terecht omschreven wordt als één van de belangrijkste en meest geciteerde intellectuelen in de wereld, wordt ondertussen een dagje ouder. Volgend jaar wordt hij immers negentig. Niettemin geeft hij geregeld interviews, onderzoekt en becommentarieert hij de hedendaagse geopolitiek en laat hij zo nog steeds zijn licht schijnen over de complexe conflicten die onze wereld in de ban houden.

Nu hij al meer dan een halve eeuw de international...
Lees meer

'Allah in Europa' of oriëntalisme in Europa?

Het boek 'Orientalism' van Edward Saïd wordt in 2018 exact 40 jaar. Weinig boeken hadden zo’n grote impact op antropologische en sociologische inzichten. Jonas Slaats blikt terug en toont hoe pertinent het boek vandaag nog altijd is, zoals blijkt uit de hardnekkige vooringenomenheid van documentairemaker Jan Leyers in zijn nieuwe reeks 'Allah in Europa'.

Het boek Orientalism van de Palestijns-Amerikaanse schrijver, filosoof en hoogleraar postkoloniale studies Edward Saïd (1935-2003) wordt in 2...
Lees meer

De context van de moslimban

Onze minister van binnenlandse zaken stelde in een *interview met VTM dat we Trumps zogeheten ‘moslimban’ “in zijn juiste context moeten plaatsen”. Ik kan me daar persoonlijk in vinden. Voor een goed begrip van zowel de geschiedenis als de actualiteit moeten we die nu eenmaal altijd in hun context plaatsen.

  Dus laten we de uitspraak van de minister misschien niet meteen afknallen als een vergoelijking van Trumps gekheid en deze wijze raad opvolgen. Anders gez...
Lees meer

Beste Fikry, durf de dingen te benoemen

Beste Fikri, Als autochtoon wil ik je van harte bedanken voor je opiniestuk in de morgen waarin je allochtonen die het willen maken aanmaande om aaibaar, proper en vooral nooit boos te zijn. Het werd terecht veel gelezen. Om het met de tweet van een Vlaamse burgemeester te zeggen: “That’s the spirit. Niet klagen maar vooruit gaan.” (Waarom hij die tweet ondertussen reeds verwijderde is me een raadsel. Maar goed.) Wees dus maar zeker, Fikry, dat ik je wil knuffelen en...
Lees meer

‘Vijftig miljoen moslims accepteren geweld’ – Een check op de fact check

Op nrc.nl werd op 4 januari een ‘fact check’ gepubliceerd die nagaat of enkele uitspraken van socioloog Ruud Koopmans in een interview met het Algemeen Dagblad wel kloppen. Zijn uitspraken impliceerden immers dat enorme aantallen moslims, 50 miljoen (!), geweld accepteren. Het nrc.nl-artikel tracht de feitelijkheid van deze stelling na te gaan door te grasduinen in een aantal onderzoeken en komt tot de conclusie dat deze bewering van Koopmans ook klopt. De wijze waarop die conclusie bereikt word...
Lees meer

15 jaar 'oorlog tegen terreur'

Exact 15 jaar geleden werden de Twin Towers neergehaald door een hallucinante daad van terreur. De 'War on Terror' (en de gevolgen ervan) die daar het antwoord op vormden, blijkt 15 jaar later voor meer dan 1,5 miljoen Afghaanse, Iraakse, Pakistaanse, Jemenitische, enz. slachtoffers te hebben gezorgd. Een goed moment misschien om even na te gaan, hoe efficiënt die 'War on Terror' precies was. Daarom een paar paragrafen uit mijn toekomstige boek. * Michael Flynn, een...
Lees meer

Binnen aan de buitenkant: Punk, magie en worstelen in de islam

Michael Muhammed Knight is auteur van de The Taqwacores’, een roman die het reilen en zeilen beschrijft van een kleine anarchistische commune moslimpunkers die bidden, feesten en islamitische filosofie bediscussiëren. Jonas Slaats had een gesprek met Knight.

Als puber in de jaren negentig geraakte Michael Muhammad Knight geïntrigeerd door de antiracistische strijd van Malcolm X. Het deed hem de islam omarmen. Een volgende fase bracht hem naar Pakistan waar hij zich ve...
Lees meer

Het modernisme van het salafisme

Op 13 & 14 april pakte het actualiteitsprogramma Terzake uit met een tweedelige reportage over het salafisme. Het werd een verdienstelijke journalistiek poging om een wat correcter beeld te schetsen van deze stroming binnen de islam die de laatste jaren in het publieke discours allerhande doembeelden opwekt. De reportage liet immers heel wat facetten zien die vaak onderbelicht blijven, zoals het feit dat de grootste groep salafi’s expliciet geweldloos is en zich hee...
Lees meer