about
Toon menu

Over een nieuw moralisme in de theaterkritiek

Theaterjournalist Wouter Hillaert is somber over het eigentijdse theater in de Nederlanden. Hij ziet te veel voorstellingen die zich wentelen in de moderne ellende ofwel zichzelf dood relativeren. Daarenboven is er vaak te veel verpakking en te weinig inhoud. Hij pleit voor mee dramaturgie. Dramaturg Erwin Jans vraagt zich af of Wouter Hillaert niet te ideologisch kijkt en ontwaart een nieuw moralisme in de theaterkritiek.

Onder de niet mis te verstane titel Leve de verpakking!? maakt Wouter Hill...
Lees meer

De figuur van de vluchteling is de graadmeter van de toestand waarin Europa zich bevindt

Misschien moeten we beter luisteren naar de vluchteling. Zijn verhaal herinnert ons immers aan de fundamenten van Europa. En de vluchteling heeft zijn verhaal al vaker verteld. In juli is het precies tachtig jaar geleden dat de vrije wereld op initiatief van de Amerikaanse president Roosevelt in het Franse Evian samenkwam om te praten over de grote Joodse vluchtelingenstroom die uit Duitsland op gang was gekomen. Het werd een test van de beschaving.

“Er siddert wat, de boot, hij siddert, d...
Lees meer

Portret van de kunstenaar als barbaar

Met Chokri Ben Chikha naar de zoo (humain).

De kritiek dat de Vlaamse podiumkunsten te wit zijn, is de voorbije jaren tot een pijnpunt geworden en recentelijk zelfs tot een verwijt. In zijn opiniestuk Een zee van witte mensen (DS 5/8/2017) introduceerde Tunde Adefioye een nieuwe, felle toon in het debat. Het festival Theater aan Zee richtte zich overwegend op de witte toeschouwer en bepaalde voorstellingen waren zelfs beledigend voor een gekleurd publiek, aldus de KVS-stadsdramaturg. Dat zorgde...
Lees meer

Het lied van de moeder: Mokhallad Rasem en het archief van het verlies

Voor zijn nieuwe theatervoorstelling Mother Song ging Mokhallad Rasem in Syrië en Libanon praten met moeders die echtgenoten en zonen in de oorlog verloren. Al een aantal jaren maakt Mokhallad Rasem voorstellingen die zich direct laten inspireren door de stemmen van vluchtelingen en oorlogsslachtoffers. Zo legt hij een archief aan van verhalen die vaak al te snel in de maalstroom van de politieke actualiteit vergeten worden. Dramaturg Erwin Jans over een bijzondere manier van theatermaken.

De Am...
Lees meer

Het theater en de verlokking van de roman

Het aantal romanbewerkingen voor theater, niet alleen dit seizoen en niet alleen in de stadstheaters, is artistiek fenomeen dat meer aandacht verdient dan het tot nog toe gekregen heeft, zo stelt dramaturg Erwin Jans.

In zijn bijdrage Almaar meer boeken op de planken (DS 5/10/2017) constateert Filip Tielens een opvallend groot aandeel van boekbewerkingen in de programmatie van de stadstheaters (NTGent, KVS en Toneelhuis). Hij vermeldt onder andere Kosmopolis (Don DeLillo), Menuet (L.P.Boon), Dit...
Lees meer

Een diasporisch denken zonder thuiskomst. Adorno en het beschadigde leven

De voorbije jaren verschenen opvallend veel Nederlandse vertalingen van werk van Adorno. Of dat betekent dat het denken van de Duitse filosoof vanaf nu een grotere rol gaat spelen in het maatschappelijke debat in de Lage Landen, is nog maar de vraag. Wie hem echter aandachtig leest, ontdekt al snel een intellectuele scherpzinnigheid die onze tijd meer dan nodig heeft. Want de beschadiging van het leven gaat onverminderd voort.

“Eigenlijk dient filosofie ertoe in te lossen wat er in de blik van ee...
Lees meer

Over theater, radicalisering en vadermoord. Een repliek op Wouter Hillaert

Na de opinie van Rudi Laermans in De Standaard vandaag heeft dramaturg Erwin Jans, namens Guy Cassiers en Toneelhuis, ook een reactie klaar op de State of the Union die Wouter Hillaert afgelopen donderdag uitsprak.

Hoewel ik met veel sympathie en zelfs instemming heb geluisterd naar Wouter Hillaerts analyse van een aantal grote uitdagingen waar het Vlaamse theater anno 2016 voor staat - zijn functie in de nieuwe superdiverse stedelijkheid, zijn gemeenschapsvormende opdracht, zijn rol in een bred...
Lees meer

Tayyip Erdogan, Angela Merkel en de test van de beschaving

Op de Conferentie van Evian in juli 1938 bogen 32 landen zich over het lot van de joodse vluchtelingen uit Duitsland. De Conferentie bleek achteraf een beschavingstest waarvoor de wereld niet slaagde. Ook voor de hedendaagse beschavingstest slaagt niet iedereen.

In Over het nut en het nadeel van de geschiedenis voor het leven schrijft Nietzsche dat de dieren een gelukkig en zorgeloos leven in het hier en nu leiden omdat ze kunnen vergeten. Ze zijn onhistorisch. De mens daarentegen kan niet verg...
Lees meer

De menselijke constructie van de islam. Over Mohammed Arkoun

In De Afspraak –uitzending van 16 november - discussieerden filosoof Etienne Vermeersch en columnist en activist Dyab Abou Jahjah over de aanslagen in Parijs. Vermeersch wees herhaaldelijk op het belang van een uitgewerkte islamitische theologie als onderdeel van een globale strategie tegen islamextremisme en terrorisme. Een van de namen die daarbij viel, was die van Mohammed Arkoun. Een goede reden om even stil te staan bij zijn werk.

Mohammed Arkoun is een van de prominentste islamgeleerden...
Lees meer

Heidegger, de totale mobilisering en de vraag naar de techniek

In zijn lezing De vraag naar de techniek (1953) analyseerde en bekritiseerde de Duitse filosoof Martin Heidegger(1889-1976) de gangbare antropologisch-instrumentele opvatting van de techniek en probeerde dieper door te dringen tot het wezen ervan om te komen tot een andere, vrijere en leefbare verhouding tussen mens en techniek. Een halve eeuw later zijn de techniek en de technologie zo diep in ons bestaan binnengedrongen dat we nauwelijks nog voldoende afstand kunnen nemen om Heideggers vraag überhaupt te stellen.
Lees meer

De psychopolitiek van het neoliberalisme

Van de Koreaans-Duitse filosoof Byung-Chul Han, hoogleraar in Berlijn, verschenen in Nederlandse vertaling twee boeken. 'De Vermoeide Samenleving' bundelt drie eerder verschenen essays. 'Psychopolitiek' is een nieuw boek. Deze recensie werd geschreven door Erwin Jans.

Byung Chul Han (www.psychologievanhetuiterlijk.nl) Iedere tijd heeft zo zijn eigen ziektes. De onze wordt pathologisch gekenmerkt door  ‘neuroziektes’...
Lees meer

Het naakte leven

Wat betekent het vreemdeling en vluchteling te zijn? Dramaturg en essayist Erwin Jans bezocht de voorstelling “Labyrinth”, gemaakt door uitgeprocedeerde asielzoekers. Van het paradoxale begrip gemeenschap landde hij in de schrijnende actualiteit: “Mensenrechten zijn nog steeds in de eerste plaats burgerrechten. Precies omdat hij in België maar een mens was en geen burger mocht zijn, stak de jongeman uit Guinee zichzelf in brand.”

Het nieuws is enigszins ondergesneeuwd geraa...
Lees meer

Het neoliberalisme: een spookverhaal?

In het Nederlandse taalgebied verschenen vorig jaar maar liefst vier boeken, waarin een licht geworpen werd over een fenomeen dat wordt overladen met alle zonden van Israël. Wat is het neoliberalisme dan precies? Waar liggen zijn wortels? Wat veroorzaakt het nu en, als burgers niet ingrijpen, in de toekomst? Van het Walter Lippmann Colloquium in 1938 naar de materiële ongelijkheid van tegenwoordig.

Er waart een spook door het maatschappijkritische discours van de voorbije decennia:...
Lees meer

Het heilige vuur

‘Allahu Akbar’ kennen we hier in het Westen in de eerste plaats als een rauwe strijdkreet van extremistische moslims die meestal gepaard gaat met agressie, geweld en bloedvergieten. Het was wat de gebroeders Kouachi schreeuwden toen ze de kantoren van Charlie Hebdo verlieten na bewust en gewetenloos twaalf mensen te hebben vermoord.

Maar ‘Allahu Akbar’ is ook de rituele formule waarmee tientallen miljoenen vrome moslims iedere dag vijf maal hun gebed openen. What’s in a name? D...
Lees meer

Caravantis: proeve van een dystopische roman

Achter het volmaakte geluk gaat een gruwelijke werkelijkheid schuil. Dat laat Frank Albers zien in zijn dystopische roman Caravantis. Het boek bevat toespelingen op het verlangen naar een Vlaamse republiek.

Caravantis van Frank Albers behoort samen met Massa van Joost Vandecasteele en Gelukkige Slaven van Tom Lanoye tot een genre van eigentijdse romans die een panoramisch beeld willen schetsen van onze globaal geworden samenleving. Ze worden gekenmerkt door een veelheid aan thema’s,...
Lees meer