about
Toon menu

Neoliberale matrix of werkelijkheid?

Brecht De Smet (UGent) reageert op de analyse van Jan-Frederik Abbeloos waarin het "cultuurmarxisme" gelijkgesteld werd met het neoliberalisme. "Het ‘neoliberalisme’ is geen denkkader dat louter in de hoofden van de mensen bestaat en hun gedrag stuurt, geen 'matrix' die de werkelijkheid verhult: het neoliberale denken drukt een neoliberale werkelijkheid uit."

In zijn bijdrage in De Standaard (9/9/2017) vergelijkt redacteur Jan-Frederik Abbeloos de rechtse samenzweringstheorie van het ‘cultuur...
Lees meer

Egypte: Back to Square One?

De bloederige gebeurtenissen van de voorbije dagen lijken alle hoop op een goede afloop van de Egyptische revolutie de grond in te boren. Zowel binnen- als buitenlandse commentatoren reageren met pessimisme en cynisme op het aangerichte bloedbad. Meer dan ooit wordt de Egyptische samenleving verdeeld in twee onverzoenlijke kampen.

Aan de ene kant vinden we aanhangers van de verdreven president Morsi terug, waaronder vanzelfsprekend een harde kern van Moslimbroeders, maar ook gewone b...
Lees meer

De val van Morsi en de toekomst van de Egyptische revolutie

Op woensdag 3 juli verklaarde de Egyptische opperbevelhebber van de strijdkrachten Abdul Fatah Khalil al-Sissi dat president Mohamed Morsi was afgezet en de grondwet was opgeheven. Adli Mansour, het recent verkozen hoofd van het grondwettelijk hooggerechtshof, werd tot president ad interim benoemd.

Drie gezaghebbende figuren die de verschillende denominaties vertegenwoordigden – de liberale Mohamed al-Baradei, de islamitische sheikh al-Azhar en de koptische paus – schaarden zich met...
Lees meer

Twee jaar Arabische revolutie: een stand van zaken

Twee jaar na de val van de Egyptische dictator Moebarak kijken Sami Zemni, Brecht De Smet en Koen Bogaert terug op twee jaar Arabische Lente. Het initiële optimisme boog snel om naar pessimisme. Is dat terecht? Een terugblik door drie kenners van het Midden-Oosten, die er ook een boek over schreven.

Reden tot pessimisme Na de vlucht van Ben Ali uit Tunesië en het aftreden van Moebarak in Egypte heerste er zowel binnen journalistieke als academische kringen een groot optimisme over...
Lees meer

Opstand in Egypte, twee jaar later: stemmen uit Tahrir

Twee jaar na de Egyptische 25 januariopstand lijkt de toestand in het land weinig rooskleurig: een conservatieve, islamistische president, de macht van het leger en het oude staatsapparaat ongebroken en de economie die zich nog steeds in een diepe crisis bevindt. Toch staat Tahrir nog steeds in het collectieve geheugen gegrift als een moment van hoop. Midden Oosten-specialist Brecht De Smet van de UGent laat enkele Egyptische stemmen aan het woord.

De Egyptische revolutie is een lang...
Lees meer

Egypte: de passieve revolutie van de representatieve democratie

Het constitutionele referendum van zaterdag 15 en 22 december vormt een nieuwe fase in een 'democratische contrarevolutie' in Egypte. Deze passieve revolutie, die begon met het referendum van maart 2011, ondergraaft de volkse beweging die van onderuit komt door het organiseren van verkiezingen van bovenaf. Hierdoor raken de revolutionaire krachten gefragmenteerd en wordt aan de best georganiseerde elitefracties een aura van legitimiteit verleend.

Sinds de 25 januari-revolutie van 201...
Lees meer

Wat kan de Arabische Lente voor België betekenen?

De steun van Europa en de VS voor Moebarak, tot op de dag van zijn gedwongen ontslag, maakte voor de Egyptenaren duidelijk dat ze inzake democratie niet al te veel te leren hadden van het Westen. Dat schrijven de auteurs die verbonden zijn aan MENARG, Middle East and North Africa Research Group van de UGent.

In zijn opiniestuk van dinsdag 13 september vraagt minister van Buitenlandse Zaken, Steven Vanackere (CD&V), zich af welke rol België nog kan spelen in het democratiseringspr...
Lees meer

De rol van leraren in de Egyptische Revolutie

Interview met Abdel Hafiz. Hafiz is leraar Engels, lid van de socialistische Tagammu-partij en oprichter van de Onafhankelijke Lerarenvakbond. In het autoritaire Egypte van Moebarak waren onafhankelijke vakbonden verboden en was enkel de ondemocratische en corporatistische Egyptische Vakbondsfederatie toegelaten.

Hoe kwam de Onafhankelijke Leerkrachtenvakbond tot stand? Abdel Hafiz: "Vooraleer ik iets over de lerarenvakbond vertel, wil ik het over de vroegere vakbond van leerkrachte...
Lees meer

Egyptes revolutionaire 'civil society'

USJ1

Sinds de jaren '80 leidde een autoritaire staat en een gedemobiliseerde straatpolitiek tot een zwakke Egyptische civiele samenleving. Oppositiepartijen kregen weinig bewegingsruimte, de vrije pers werd sterk aan banden geleged, onafhankelijke vakbonden waren uit den boze en de staatsvakbonden overschaduwden elke vorm van autonome belangenorganisatie. Enkel conservatief-religieuze instellingen en bewegingen ontsnapten aan de staatscontrole en vormden een on-'civiel' middenveld, dat...
Lees meer

Egyptisch referendum: 77% stemt voor onvoltooide revolutie

Gisteren stemden de Egyptenaren massaal voor de voorgestelde grondwetsamendementen. De grote opkomst, zo'n 41% van de kiesgerechtigden, vertraagde de telling tot vandaag. De uitkomst van 77% pro grondwetswijzigingen was een paar dagen geleden nog ondenkbaar voor veel activisten die de constitutionele amendementen verwierpen. Een poll die iets meer dan een week geleden door het regime gehouden werd, toonde nog een overgrote meerderheid die zich tegen het referendum kantte. De voorbij...
Lees meer

De Moslimbroeders en de grondwetsherziening

Nee Referendum

Wat een revolutie onderscheidt van een opstand of een rebellie is de plotse, spontane en massale participatie van de meerderheid van de mensen aan het politieke leven. 'Politiek' was in het Egypte van Mubarak een vies woord geworden, een bezigheid gereserveerd voor het regime of een kleine, geïsoleerde elite van oppositiepartijen. Het was iets dat buiten de mensen om gebeurde en waar ze weinig of geen impact op hadden. Verkiezingen werden vervalst in het voordeel van de regeringspar...
Lees meer

De Egyptische linkerzijde - deel 2

Hoofdkwartier RS

In een vorige blogpost heb ik het al even over de Egyptische linkerzijde gehad. Toen besprak ik kort Tagammu en de Egyptische Communistische Partij (ECP). Vandaag plaats ik de Revolutionaire Socialisten (RS) in de kijker, een kleine, maar actieve groep linkse activisten. De collaboratie van Tagammu en de ECP en de dominerende stalinistische ideologie kon in de jaren '80 steeds minder jongeren bekoren. Een aantal studenten kwamen in aantrekking met de ideeën van het trotskisme en vo...
Lees meer

Boeren in de Egyptische revolutie

Tijdens de Egyptische revolutie focuste de media vooral op de stedelijke protesten van jongeren en middenklasse in Cairo en Alexandrië. In mindere mate kwamen stakingen en betogingen in industriesteden als Mahalla al-Kubra en Suez aan bod. Weinig of geen informatie bereikte ons over de toestand op het platteland en onder de boeren. Nochtans werkt één op drie van de Egyptenaren in de agrarische sector en ondanks de verstedelijking sinds de jaren '60 leeft in de hele MENA (Midden-Oost...
Lees meer

Egyptenaren op Tahrir voor eenheid

Revolutionaire memorabilia

Na de grote schoonmaak van de 'Republiek Tahrir' zoals het bezette plein weleens genoemd werd, stroomden de mensen op deze vrijdag weer met duizenden toe om de eenheid tussen Kopten en Moslims in de verf te zetten. Diverse politieke stromingen en democratische organisaties waren aanwezig en probeerden de gemoederen te beroeren met daverende speeches. De sprekers richtten zich vooral tegen het referendum van 19 maart dat de bevolking de gelegenheid biedt om zich uit te spreken over e...
Lees meer

De vijf en een halve tentakels van de Egyptische contrarevolutie

Tanks voor Abdeen

Vandaag had ik een interessant gesprek met Sabri Zaki, een onderzoeker bij het Hisham Mubarak Law Center, een centrum dat zich inzet voor de rechten van politieke en sociale activisten. De gebeurtenissen van de voorbije dagen stemmen Zaki ongerust. De contrarevolutie lijkt momenteel de bovenhand te hebben, wat zich onder andere uit in het verdrijven van de betogers van het Tahrir-plein. Maar wat verstaan we precies onder de gewichtige noemer van 'krachten van de contrarevolutie'? Za...
Lees meer