about
Toon menu

De schop en Devos

maandag 16 september 2013
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.
  • devos

In een interview in De Morgen van 7 september 2013 zegt een van onze beroemdste politicologen, Carl Devos dat de SP.A de term 'socialistisch' uit haar naam moet laten vallen: “Het nieuwe linkse alternatief moet niet noodzakelijk nog een socialistische partij zijn” zo stelt hij.

Het is nog maar de vraag of je het begrip 'socialisme' wel of niet laat vallen wanneer je in 2013 een naam wil plakken op een progressieve politieke ideologie die uitgaat van sociale rechtvaardigheid en het gelijkheidsprincipe. Als we 'socialisme' definiëren als iets wat haar bestaansrecht ontleent aan de emancipatiestrijd van doelgroepen uit het verleden, de 'proletariërs aller landen' die zich verenigen en de fabrieksarbeider die voor zijn rechten strijdt, dan heb je inderdaad reden om die naam te schrappen.

Uw vertrouwd roodmerk, nu met nieuwe smaak!

Als je echter kiest om de term 'socialisme' wel te behouden, wordt je zo goed als meteen gedwongen om aan die ideologie een nieuwe betekenisvolle en relevante definitie te geven. Daarbij blijft de strijd van gelijkheid fundamenteel draaien rond de noties van 'burgerschap'. De vraag die ons sinds het midden van de negentiende eeuw bezig houdt, is naar tijdperk en omstandigheden steeds veranderlijk maar blijft fundamenteel dezelfde: wie hoort wel en wie niet bij de club? En in welk verband ga je het antwoord op die vraag kaderen? M..a.w. op welke schaal organiseer je die solidariteit tussen (wereld?)burgers?

Vanuit die vraag, en vanuit de bestaande socialistische tradities is het logisch dat het socialisme de rechten van nieuwe subalterne groepen gaat verdedigen: migranten met- of zonder papieren, de 'working poor', arbeiders in lagelonenlanden, enzovoort.

Market democracy vs. democratic market

Daarbovenop is er voor dat nieuwe socialisme (of sociaaldemocratie zo u wil) ook een taak weggelegd in het streven naar een dringende 'update' van onze democratie: het scheppen van nieuwe politieke verbanden die op even grote schaal kunnen opereren en dus op gelijke voet kunnen strijden als 'de markten'. Dit met als doel dat de politiek terug democratische controle verwerft over de financiële wereld. Grotere (Europese, internationale) samenwerkingsverbanden zijn daarbij noodzakelijk. Dit past geheel in de internationalistische traditie van de socialistische beweging zoals we die tot op heden kenden. Dit alles staat lijnrecht tegenover de ideologie van het eenentwintigste-eeuwse nationalisme.

Op zich lijken dat al voldoende redenen om de vlag een nieuwe lading te geven. Dit inhoudelijk debat veder uitdiepen lijkt mij belangrijker dan het begrip 'socialisme' met de spade te lijf te gaan zoals professor Devos voorstelt. Het moge duidelijk zijn dat het rebranden van zo'n sterke merknaam met lange traditie bovendien geen lichtzinnige beslissing is.