about
Toon menu

Langer werken met gezond verstand?

dinsdag 23 december 2014
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Soms gaat een mens aan zichzelf twijfelen. In een artikel van Lieven Desmet (De Morgen 18/12/15 p.4) staat: “Dat we langer moeten werken, dat weet iedereen met gezond verstand intussen wel.” Het is een gedachtegang die je wel meer hoort uit de mond van opiniemakers. Blijkbaar is er dan iets mis met het verstand van vele stakers, want wij willen niet langer werken zodat een toplaag haar rijkdom kan blijven onttrekken aan de samenleving.

Er is natuurlijk nog een andere mogelijkheid.  Misschien wordt de idee van langer werken gewoon uitentreuren herhaald waardoor op de duur zelfs mensen met gezond verstand het napraten. Dat een meerderheid van opiniemakers langer werken de logica zelve vinden, maakt het nochtans niet sowieso waar. Meer zelfs, argumenten op basis van ‘iedereen met gezond verstand’ nodigen uit tot kritische argwaan.

Het woordje ‘iedereen’ suggereert dat een grote groep mensen zo denkt, namelijk de grootst mogelijke groep binnen de verzameling van mensen met een gezond verstand. Het lijkt volgens de auteur om een meerderheid te gaan. Dat kan best zo zijn, maar een meerderheid aanhalen is helemaal geen geldige waarheidsclaim. Alsof de meerderheid altijd gelijk heeft.  De aangehaalde ‘iedereen’ is volgens de auteur bovendien geen gewone meerderheid, nee, het is de volledige groep van diegenen met gezond verstand. Iemand die niet akkoord gaat, heeft blijkbaar per definitie geen gezond verstand. Daarmee speelt hij duidelijk op de man, is het niet rechtstreeks dan op zijn minst onrechtstreeks. Door de tegenstanders van langer werken verstandelijk uit te schakelen ontduik je natuurlijk in de eerste plaats de plicht om zelf overtuigende bewijzen te leveren.

Wanneer mensen een idee poneren als de meest absolute evidentie, tonen ze vaak de grenzen tot waar ze willen redeneren. Dat een betwiste regeringsmaatregel, die in geen enkel partijprogramma stond, plotseling de evidentie zelve is, toont de limieten die een liberale economische visie oplegt aan het denken.  En waar het denken botst tegen de limieten van de markt neigt het tot zelfbekrachtigende herhaling, tot mantra’s die dienen als poortwachters om de grenzen te bewaken. Mantra’s over vergrijzing, langer werken, schulden, ‘er is geen alternatief’ en dies meer. Het reciteren van teksten mag sommige geesten dan in hogere sferen brengen, met gezond verstand heeft het echter weinig te maken.  



P.S.: Voor een verzameling verstandige argumenten tegen langer werken verwijs ik graag naar de brochure van de PVDA.