about
Toon menu

Raad voor Journalistiek klasseert klacht tegen Kathleen Cools

maandag 17 augustus 2015
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Een klacht indienen tegen de VRT of Kathleen Cools?
Niet als het van de Raad voor de Journalistiek afhangt!
Die Raad veegt onderstaande klacht  tegen de  VRT en Katleen Cools gewoon onder de mat wegens geen 'persoonlijk belang'.
En mijn recht op objectieve berichtgeving dan, dat in deze uitzending flagrant werd genegeerd?

 Geachte heer Eerdekens,
De Raad voor de Journalistiek heeft op zijn bijeenkomst van 10 september   2015  uw klacht tegen de VRT en journaliste Kathleen Cools (o.r. 1531) besproken en een beslissing genomen.
De Raad heeft uw klacht onontvankelijk verklaard.
De Raad is van oordeel dat u geen of onvoldoende persoonlijk belang kunt aantonen om een klacht in te dienen.
Steeds bereid tot verdere toelichting groet ik u, geachte heer Eerdekens,
  Hoogachtend,
  Pieter Knapen
  Secretaris-generaal / Ombudsman
  Raad voor de Journalistiek

Beste Raad voor de Journalistiek,
Geachte Heer Knapen,

Vanzelfsprekend hoor ik graag een toelichting of verantwoording
bij deze beslissing.
Het lijkt mij zeer vreemd dat mijn recht op correcte en journalistieke
berichtgeving door de VRT géén persoonlijk belang zou zijn...
Dat recht wordt toch in de statuten van de VRT gegarandeerd?
Ook de schade dat dit verwrongen statiegelddebat aan mijn sensibiliseringswerk
heeft toegebracht lijkt mij duidelijk en onweerlegbaar.
De Regulator voor de Media heeft mijn persoonlijk belang
in deze wél erkend.
Als (áls) mijn klacht gegrond is, heeft de VRT in de persoon van
Kathleen Cools elke vorm van correcte journalistiek met de voeten getreden.
Door mijn klacht verticaal te klasseren muilkorft de Raad voor Journalistiek mij niet alleen, maar veegt ze ook een ontegensprekelijke en onvergeeflijke journalistieke fout onder de mat.
Graag had ik dan ook vernomen of, en hoe, ik tegen deze beslissing
in beroep kan gaan.
Met vriendelijke groeten,

Toon Eerdekens

De klacht, die nu onontvankelijk werd verklaard:

Klacht tegen journaliste Kathleen Cools (en de VRT) wegens zware journalistieke fouten in haar 'statiegelddebat'

Naar aanleiding van het 'statiegelddebat' op Radio1 op 18 juni  voel ik mij verplicht alsnog een klacht in te dienen,
net voor de termijn van 2 maanden verstreken is.
De klacht is gericht tegen  Kathleen Cools die  het statiegelddebat op onverklaarbare wijze reduceerde tot een oproep tégen statiegeld.
Ze deed dat door een -als zodanig aangekondigd- statiegelddebat te laten verworden tot een ongenuanceerd pleidooi voor méér wegwerp drankverpakkingen.
Dat was onvermijdelijk -en te voorzien- door haar compleet éénzijdige gastenkeuze en een kritiekloze benadering van hun standpunten.
Als ervaren journaliste moest zij weten dat een debat niet hetzelfde is als een vrij podium.

De feiten:
Op 18 juni hield Radio1 in het kader van de Bel10 milieu-dag iets na 8 in de ochtend een 'debat' over statiegeld.
Tegenstander Jan Delfosse van Comeos mocht het Fostplus-standpunt tégen statiegeld uitgebreid etaleren.
Gesprekspartner Bruno Tobback was óók tegen statiegeld, zodat het voor de goedgelovige luisteraar wel duidelijk moest worden: Statiegeld is niet zo'n goed idee!

Nochtans verscheen er recent een officieel Vlaams rapport over zwerfvuil dat zéér positief staat tegenover statiegeld: Werd niet vermeld.
De journaliste legde de beide heren geen enkel cijfer, geen enkele conclusie uit dit rapport voor.

De dag eerder had de BBL een duidelijk persbericht gebracht waarin de milieuvereniging uitgebreid -en geargumenteerd- pleit vóór statiegeld. Geen woord daarover.
Nochtans was dit persbericht bij de VRT bekend, maar werd het door 'een misverstand' niet in Bel10, noch in het VRT-journaal gebracht.
Dat zegt de VRT-klachtendienst, als antwoord op mijn klacht:
"Die dag werd er echter door de nieuwsredactie van de radio verkeerdelijk van uitgegaan dat ook de Bond Beter Leefmilieu, (BBL), die voorstander is van statiegeld, diezelfde dag nog aan bod zou komen in tv-uitzendingen van de nieuwsdienst."
Mij lijkt dat de journaliste de journalistieke plicht had om minstens deze tegenstem -die dus bekend was- te vermelden en aan het woord te laten, precies omdat
er een debat over dat onderwerp was aangekondigd...
Een misverstand kan hier niet als reden aanvaard worden;
Zelfs al had het journaal het BBL-standpunt wél gebracht, dan nog had zij de journalistieke plicht om
de voorstanders uit te nodigen in dit debat...
Zij wist dat er wel degelijk voorstanders zijn voor statiegeld, maar heeft die -op onverklaarbare wijze- doodgezwegen.

Oók de dag voor de uitzending bracht De Standaard een duidelijk artikel: 'Statiegeld kan zo goed als gratis worden ingevoerd'
Ook dat nieuws had de journaliste nog niet bereikt...
Je zou toch denken dat zij die kop zou aanhalen,
en gebruiken om  er een pittig gesprek mee  op te bouwen?
Niks dus...

De monologen van beide statiegeld-tegenstanders werd 's avonds om 18.00 uur nog eens heruitgezonden, bij de 'hoogtepunten' van de Bel10-dag!
Opdat niemand de -misleidende- opinie van beide heren zou missen?
Als klap op de vuurpijl kreeg het anti-statiegeldbetoog van Delfosse ook
nog eens een eigen beluisterknop op de Bel10-site!
Zo konden de luisteraars nog eens zijn ongefundeerde propaganda tegen statiegeld beluisteren!
Trop is op de VRT blijkbaar niet snel teveel...

Bij élke uitzending over statiegeld over de VRT is er wel iemand die het anti-statiegeldprincipe van de industrie mag komen uitbazuinen.
Milieuverenigingen lijken niet welkom.
Dat de industrie enorme financiële belangen heeft om statiegeld níet in te voeren, en haar eigen kip met de gouden afval-eieren niet wil slachten, lijkt bij de VRT geen bezwaar.
De industrie is in dit debat nochtans géén objectieve gesprekspartner, en verdedigt alleen haar eigen financiële macht.

Het is ongehoord dat Kathleen Cools (en de openbare omroep die ons 'onafhankelijkheid', 'onpartijdigheid' en 'objectiviteit' garandeert) deze financieel betrokken partij 
ongecontroleerd en kritiekloos haar propaganda  laat spuien.
En daarenboven de standpunten pro-statiegeld gewoon negeert en verzwijgt.


De voorstanders kregen hier geen énkel tegenwoord, en al de positieve feiten en argumenten over statiegeld die de laatste weken te lezen waren in de pers werden volledig genegeerd.
Geen woord over de 40% zwerfvuil die statiegeld voorkomt,
geen woord over de 5600 ton vermindering van het zwerfvuilvolume,
geen woord over de 150 miljoen flesjes&blikken die statiegeld voorkomt in onze bermen,
geen woord over de tientallen miljoenen belastingsgeld die zullen worden bespaard,
geen woord over het preventieve effect op de plastic soep in rivieren en oceanen...
De mening van de tégenstanders daarentegen werd ongecontroleerd  voor waar en correct de Vlaamse ether ingestuurd...
Meerdere malen dan nog!

Op de site van Bel10  kreeg deze tendentieuze omschrijving (van de hand van de redactie!) over Delfosse nog een plaatsje :
"Hij (Delfosse dus) pleit ervoor om vooral zwerfvuil aan te pakken. Daar zit het probleem."
Dat statiegeld in één klap 40% van het zwerfvuil voorkomt is voor deze heren, voor Kathleen Cools en voor de VRT totaal irrelevant...

Deze uitzending leek  opgezet spel om het draagvlak voor statiegeld te ondergraven.
Zou u als Raad voor Journalistiek mijn klacht diepgaand en in alle onafhankelijkheid willen  onderzoeken?

Hierbij illustreer ik u graag het persoonlijk belang dat ik in deze heb, omdat mijn klacht daarzonder onontvankelijk wordt verklaard.
Als kunstenaar en activist bestrijd ik al jaren de plastic soep, de onwetendheid errond,
en de leugens die door politiek en industrie maar al te vaak worden gehanteerd om onze wegwerpwaanzin te vergoelijken, en te laten voortduren.
Getuige daarvan zijn mijn facebook-account, daarvóór mijn blog, mijn twitter-account, mijn duizenden anti-plastic en pro-statiegeldwerken langs Vlaamse en andere wegen,
mijn youtube-video's, mijn interviews in kranten, op radio en tv, et j'en passe.

Dit soort 'debatten' ondergraaft het maatschappelijk platform voor statiegeld, waar ik -en met mij gelukkig ook vele anderen- op een eerlijke,
wél geargumenteerde wijze voor vechten.
De VRT benadeelt op die manier mij -en de andere voorstanders van statiegeld-
omdat ze duidelijk niét onpartijdig heeft gehandeld in de opzet van het debat, noch in het gesprek zelf, noch in het verslag op de website.
Op geen enkel moment heeft de journaliste tegenwoord geleverd of vragen  gesteld die het debat evenwichtig(er) hadden kunnen maken.
Op die manier negeert de VRT  voorstanders -als mijzelf, maar ook bijv. BBLV- en behandelt  mijn (onze) argumenten als ongeloofwaardig en irrelevant, zonder dat met argumenten te staven.

Wie alleen op de VRT afstemt wíst na deze uitzending niet dat statiegeld net een financiële en ecologische oplossing aanbrengt...
De VRT laat de statiegeldtegenstanders met ongefundeerde en ongecontroleerde leuzes en beweringen
twijfel zaaien over het nut van statiegeld.
De impact van dit 'debat' op mijn sensibiliseringswerk van járen is niet te meten,
een onschatbaar aantal luisteraars zal op autoriteit van de VRT aannemen dat statiegeld
blijkbaar géén aanwijsbare voordelen heeft,
en kiezen voor nog meer wegwerp.

De VRT leent zich tot het verspreiden van de desinformatie van de industrie,
en vernietigt een deel van de bewustmaking die ik ontegenzeglijk heb helpen opbouwen in de laatste 10 jaar.
Daarenboven heb ik als luisteraar en burger simpelweg recht op correcte, onpartijdige en gefundeerde informatie via de openbare omroep,
een recht dat mij  in deze uitzending duidelijk en onmiskenbaar werd ontzegd.

Met vriendelijke groeten,

Toon Eerdekens
 
Verstuurd te Hasselt, 17 augustus 2015
 


Over het onderzoek van Minister Schauvliege: http://www.plasticsoupfoundation.org/2015/04/statiegeld-in-vlaanderen-5600-ton-minder-zwerfvuil/
De Bel10-site van de VRT: http://bel10.be/hoe-wordt-vlaanderen-groener
Persmededeling BBL: http://www.bondbeterleefmilieu.be/page.php/15/show/918
Het artikel in De Standaard: http://www.standaard.be/cnt/dmf20150617_01735176
Het lichtvoetige antwoord van de VRT-klachtendienst op mijn klacht:
Geachte,

We hebben uw klacht in goede orde ontvangen en grondig onderzocht.

Uit nazicht blijkt dat in de Bel10-uitzending op 18 juni jl. inderdaad het thema milieu aan bod kwam.

Het klopt dat tijdens de gesprekken over statiegeld de heren Jan Delfosse en Bruno Tobback als tegenstanders aan het woord kwamen.

De VRT-nieuwsdienst wil zich uiteraard altijd onpartijdig opstellen. Om die reden worden dergelijke thema's vanuit verschillende standpunten en invalshoeken besproken.

Die dag werd er echter door de nieuwsredactie van de radio verkeerdelijk van uitgegaan dat ook de Bond Beter Leefmilieu, (BBL), die voorstander is van statiegeld, diezelfde dag nog aan bod zou komen in tv-uitzendingen van de nieuwsdienst.

Uit de gesprekken die we hierover hebben gehad met de collega's van de nieuwsdienst blijkt dat het eerder gaat om een spijtige samenloop van omstandigheden, waarvoor we ons uitdrukkelijk wensen te verontschuldigen. In normale omstandigheden zitten de nieuwscollega's van radio, tv en online samen op dezelfde redactie en kan hierover makkelijk overleg worden gepleegd. De Bel10-uitzendingen vonden plaats vanop een andere locatie, waardoor dit is kunnen gebeuren.

Met de BBL is ondertussen ook afgesproken om in de toekomst zeker meteen contact op te nemen via het gezamenlijke contactadres van de nieuwsdienst. We stellen alles in het werk om ook in de toekomst een evenwichtige en onpartijdige berichtgeving te kunnen handhaven en we streven ernaar om dergelijke misverstanden in de toekomst te vemijden.

Met vriendelijke groeten,  
 
Anne Stroobants
Klachtencoördinator VRT