about
Toon menu

Dierbare Dieren. Een brief aan de denkers.

maandag 19 juni 2017
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.


" 'Dierenrechten en het HIW, een verhaal van onkunde?'

Zondag 18 juni '17

In CC aan een vijftigtal betrokkenen,

… Waaronder Mark Eyskens, ecofilosoof Ullrich Melle, bijbelfilosoof Roger Burggraeve, criticus van het christendom en auteur Roger Lenaers, hoofdredacteur Geert Dekerpel, mgr. Jozef De Kesel, mgr. Luc Vanlooy, mgr. Bonny, kardinaal Godfried Danneels, Bart Sturtewagen, filosoof Johan Tavernier, Herman Roelands, Anna Vandenhoeck, eco-theoloog Jacques Haers, wereldbeeldfilsoof Jan Vanderveken, historicus Michel Cloet, Minister Joke Schauvliege, Pierre Vander Roost (IJO), Yves Steverlinck (voormalig voorzitter HVV), journalist Dirk Sturtewagen, Luk Bouckaert, filosoof en therapeut Piet Nijs, Vrienden van Heverleebos en Meerdaelwoud, theoloog Reimund Bieringer, theoloog Johan Verstraeten, Rik Torfs, journalist en stichter van Tertio Bert Claerhout, schrijfster Margot Vanderstraeten...



"Professor,
Hallo Herman, [De Dijn]


Ik hoop dat het u goed gaat.

Met veel belangstelling (en een expertise referentiekader opgebouwd gedurende meer dan een halve eeuw, sinds ik mijn eerste konijntjes als vriendjes adopteerde als driejarige, en later, vanaf 16 maart 1976, als ornitholoog; lid van de Dierenwelzijnwerkgroep van Agalev, en nog later als de grote ideoloog in onze regio wat betreft de (waardigheid en zinvolheid van vakkundig en deontologisch goed uitgevoerde) jacht) had ik uw stukje over dierenrechten in de grondwet in DS van 16 juni gelezen. Dat bericht heb ik ook gedeeld op facebook. Ik vond het eerlijk gezegd zinnig en goed. U betoogt goed. En u wees op verdachte, potentieel gevaarlijke trekjes en potentiële gevolgen van een doorgeschoten dierenrechtendiscours.

Wel, zonet las ik met grote belangstelling het antwoord van mijn kennis Michel Vandenbosch van Gaia “Maak van een olifant geen mug” in De Standaard van 17 juni. En ik moet eerlijk zeggen, met zo mogelijk nog grotere instemming!

Ik voelde mij bij de lectuur als het ware in een tijdscapsule teruggevoerd  naar ca 1985, toen ecofilosoof Ullrich Melle zijn eerste grote publieke manifestatie hield, het Congres "Over menselijke en andere dieren" aan het HIW. [Hoger Instituut voor Wijsbegeerte, Katholieke Universiteit Leuven].

Toen al was ik diep gedegouteerd over dieronvriendelijkheid de bij de (overige) filosofen, (vooral bij faculteitsvoorzitter d'Hondt, maar ook bij figuren als Bernet, en IJsseling zaliger, Vergote en Roelands) en het immense gebrek aan kennis over het denken over dieren, dat intussen al als een grote trein internationaal aan de gang was, en dat ik onder anderen via National Geographic Magazine en via publicaties van Konrad Lonrenz, de Duitse Nobelprijswinnaar ethologie (samen met Nederlander Niko Tinbergen) had gevolgd van in mijn tijd als scholier.

Ik merk dat het voor Michel gemakkelijk valt uw standpunten te ontkrachten en de onmacht en krachteloosheid ervan aan te tonen, meer dan dertig jaar later na die uiterst beschamende en in mijn ogen zelfs lichtjes gemene, kwaadaardige, inhumane vertoning...

Er is veel werk aan de winkel.

Bij deze gelegenheid wil ik mijn sentiment van teleurstelling herhalen en onderstrepen, dat u niet bent ingegaan op mijn mondelinge (tijdens onze geplande ontmoeting in het filosofen café aan de Grote Markt) en schriftelijke gebaren en voorstellen met u in dialoog, debat, intellectueel partnerschap te treden. Deze keuze lijkt zich vandaag in uwen hoofde te wreken... U lijkt door de mand te vallen in dit domein van de filosofie.

In uw recente tekst wordt opvallend duidelijk hoe beperkt het denken van de filosofen van uw generatie is in deze materie. Hoe zeer u kind van uw tijd bent gebleven, en niet in staat die leeftijd te overstijgen, of zelfs maar mee te zijn met het denken over deze belangrijke materie.

Ik mag verhopen dat de jonge generatie filosofen het beter doen, in het spoor van Ullrich, die gisteren zijn emeritaat vierde, en waar ik door omstandigheden niet kon aanwezig zijn.

En ik prijs mij gelukkig, dat mijn grote veelzijdige passie voor het jachtgebeuren in de jaren tachtig Ullrich heeft aangestoken, zodat hij zich over de jacht grondig en op academisch niveau is gaan inlezen, wat resulteerde in het doctoraat van Kowalski bij hem over de jacht, een boek van deze man dat intussen wereldwijd het debat inspireert, en een leerstoel in Edmonton, te midden de machtige Canadese bossen en de Invloedssfeer van de Native Americans, met hun grote liefde voor Moeder Aarde en de kinderen: de dieren, het landschap, de bomen, de lucht, het water, de rotsen, de seizoenen...

U weet misschien dat ik jaren later door mijn brieven met ecologische thema's kardinaal Godfried Danneels mede heb geïnspireerd tot het schrijven van zijn stevige kerstmisboekje "De mens in zijn tuin" (2013), over het ecologische thema, met natuurlijk een centrale plaats voor de filosoof en heilige bij uitstek voor deze (en allicht volgende) eeuw, wereldwijd, Sint Fransiscus van Assisi.

Intussen is de evolutie die ik met kracht verhoopt en voorzien had, stevig en precies van oriëntatie verder gegaan. De nieuwe paus koos als eerste de naam Franciscus, en hij schreef met Laudato si een encycliek die mijn hart en geest heeft voldoening gegeven, en de mensheid op een heilzaam pad zet en inspireert. Laat ons hopen dat het niet te laat zal zijn. Ik mag verhopen dat u wel eens gedachten heeft gewijd, als een goede huisvader die elke filosoof in mijn ogen moet zijn voor de gemeenschap, aan de niet te overziene negatieve gevolgen voor de mensheid doorheen de tijd, het geen u zo graag en zo mooi "het mystieke lichaam" noemt, van nog maar juist het uitsterven van de vele verschillende diersoorten en plantensoorten, de genetische rijkdom, de rijkdom van het concrete leven rondom ons, de Fellow Creatures? Wat een verlies ook, van inspiratie voor de mystici, de dichters, de schrijvers, de kunstenaars, de filosofen in ons, als dieren en planten verdwijnen!

In die zin hebben u en uw collega's in mijn ogen een verschrikkelijk schuldig verzuim gepleegd. U hebt de Schepping van onze joods-christelijke God zonder krachtig intellectueel of activistisch verzet, laten plunderen, ontmantelen, bevuilen en vernietigen. Ik voorzie en vrees dat het oordeel van de toekomende generaties over u en vele collega's zeer negatief en vol verbazing zal zijn.


Ik hoop overigens dat de zwakke prestaties van de filosofen van de Alma Mater niet aan kwade wil te wijten zijn; hoewel natuurlijk, door de inbedding van de geesten van betrokkenen in de verschrikkelijk-katholieke tijden, het ene ongetwijfeld naadloos overgaat in het andere. De bijhorende banale Desinteresse lijkt me al een even grote zonde en dwaasheid.

U weet misschien dat ik tijdens een congres van theologen onder voorzitterschap van hooglelraar Johan De Tavernier, een jaar of tien geleden, publiek de kritiek heb geformuleerd en hard gemaakt, op de lezing van de Nederlandse professor Boersma, dat we er niet moeten aan twijfelen dat het Christendom een grote schuld treft, bij de voortdurende ontwaarding en verloedering van 'de grote Natuur' (term naar Rudolf Bahro, de Duitse ecofilosoof die Ullrich, vrij tijdig,  rond 1992, naar Leuven heeft gehaald, samen met Arne Naess, de stichter van de Deep Ecology, en met wie ik persoonlijk in vruchtbaar debat ben gegaan bij die gelegenheid). We mogen veel verder denken dan de bekende kritiek van [historicus] Lynn White, dat de betreffende pericopen in het boek Genesis, de wereldbeschaving hebben parten gespeeld. ['Ga en vermenigvuldig u, gebruik en beheer de paradijstuin']. Het kwade zit veel fundamenteler: het christendom heeft zich driewerf helaas gedurende bijna twintig eeuwen meesterlijk dwaas gecentreerd rond aanbidding van de Messias. En zoals [de Belgisch-Nederlandse theoloog] Edward. Schillebeeckx terecht heeft aangeklaagd, zijn wij daarom God als het dragende mysterie in de hele kosmos én van de mens, uit het zicht verloren. Als men zong "De Heer.." dan was het vaak niet duidelijk wie nu precies werd bedoeld, Jezus Messias, de fijne mens met diepe religieuze wortels, of IHWH/ De Grote Geest (in de woorden van de Native American Indianen).

Ik kan en moet u veel huiswerk meegeven. U zou kunnen beginnen met Konrad Lorenz te bestuderen, en wat de meest menselijke dieren betreft, Jane Goodall, Biruté Galdikas, Dian Fossey & Francine Patterson (en Frans de Waal die zich op hen heeft gebaseerd).  Wat een goed, nuchter en heel wijs perspectief betreft op het christendom (en op Jeshoea ben Joseph zoals de profetische André Chouraqui hem in zijn toonaangevende vertaling  noemt), het werkje van Loed Loosen sj. dat zijn gewicht in goud waard is, "Het derde testament. De Bijbel verder schrijven",KBS, diverse edities).

U zult mijn ingehouden heilige woede wel merken, en hopelijk ook begrijpen, omtrent deze kwestie die van meer dan levensbelang is. Voor zoveel meer dan de mens en de menselijkheid...


Met vriendelijke groet,

Stefaan

Stefaan Hublou Solfrian

Historicus, essayist, activist.

Gewezen docent Jachtethiek en WBE voor het Insituut voor de Jachtopleiding

Gewezen redacteur van Tertio, Knack, De Vlaamse Jager, Jagen magazine, Wild, jacht & Natuur, opinieschrijver voor De Standaard.

Weblogger via Dewereldmorgen.be

s...l@gmail.com

016 ...

PS. Zoals u merkt stuur ik mijn kritische Bedenking niet aan mensen als Johan Braeckman en Etienne Vermeersch, noch aan Michel Vandenbosch noch Stijn Bruers, hoewel die eerbaar werk leveren in deze zaken, en mij redelijk nabij zijn. Ik wil de schande niet laten uitdijen, de vuile was niet buiten hangen, het mes niet teveel in de wonde omdraaien... Ik vertrouw op God dat diepe Waarheid uiteindelijk terecht komt waar zij nodig en nuttig is.


Epiloog (to all, 4 uur PM).



Beste vrienden,

Hoewel mijn tijd beperkt is wegens buitenlandse projecten, wil ik nog even in de pen klimmen met een belangrijke nuancering van mijn schotschrift.

Herman De Dijn, op wie ik onder anderen mijn pijlen richtte, verdient in feite bijkomend alle lof. Hij is van het HIW én van de faculteit theologie een van de weinige denkers die geregeld de arena van het maatschappelijk debat betreedt, ook als is zijn wapenrusting en zijn stokpaardje niet in de beste conditie, zoals is gebleken.

De meeste ontgoocheling en verontwaardiging reserveer ik voor de vele academici, filosofen en theologen die zich met de kern van ecologie of zijdelings ermee bezig houden. Als docenten, onderzoekers en auteurs.

Waarom is het zo dat deze figuren zich bijna constant verscholen houden in de cenakels van wat Michel in de krant van deze zaterdag en zondag terecht noemt “de ivoren toren van de wetenschap”?

Wat snak ik naar een maatschappij waar niet alleen journalisten en geboeide lezers aan het Maatschappelijk debat deelnemen, en al eens een politica, maar ook volop de intellectuelen en hoogleraren, zoals juist in deze krant van 17 juni de filosofe Judith Wambacq in de opiniepagina's de veel betere situatie beschrijft in Frankrijk!

Reeds van op de lagere school betreur ik die situatie van het legertje “kamergeleerden” aan de universiteiten, die veel te weinig deelnemen, inbreng bieden, intellectuele zuurstof geven aan het maatschappelijk leven. “De echte, levende maatschappij” zoals Michel Vandenbosch het noemt.

Hoe tragisch, in dit verband, dat de rector die dit grote probleem helder op het oog had, Rik Torfs, en die reeds menig initiatief ontplooide om de stem van de hooggeschoolde denkers in de samenleving te laten klinken en zo haar leven te voeden, niet is herkozen! In de plaats heeft een man met een meer technocratisch, manager profiel het gehaald. “De verkeerde kandidaat” in die zin, zoals ik als lezer op de site van De Tijd heb geschreven...

Hoe kunnen wij de academici “verlevendigen”? Hoe ze te responsabiliseren, moed in te blazen? Hoe u, professor, de smaak van “the ongoing conversation of mankind with itself” (Karl Popper) laten te pakken krijgen?

Wie een idee heeft, hij mag het laten weten. Of hij kan misschien aan Herman (of aan Johan of Etienne uit Gent, Jonathan Holslag...) vragen hoe hij tot positieve uitzondering op de regel is uitgegroeid... Of te rade gaan bij de herinnering aan professor Roger Blanpain...

Met de beste groeten,

Stefaan Hublou Solfrian"