about
Toon menu

Crisis in Catalonië, oorlog op Twitter. Over de honger van hedendaagse politici naar media-aandacht.

vrijdag 3 november 2017
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

 

 

 

 

 

 

De fall-out van de Catalaanse kwestie in de Belgische politiek brengt een eeuwenoud fenomeen in de volle aandacht: politici zijn hogepriesters van de retoriek, koningen van de oneliner. Achter de rijkdom aan hyperbolen en kreten van verontwaardiging  schuilt echter een armoede aan ideeën in alle steegjes en uithoeken van het politieke spectrum. Nergens wordt die intellectuele armoede zo duidelijk geëtaleerd als op Twitter: het medium bij uitstek voor beleidsmakers die principes noch verwezenlijkingen kunnen voorleggen.

Wie net als ik op de hoogte tracht te blijven van de actualiteit is ongetwijfeld getuige van een verontrustende tendens: de Twitter-democratie. Verontrustend omdat de gemiddelde Twitter-discussie zelden het niveau overstijgt van toogpraat, handig verpakt in door hashtags gebrandmerkte berichtjes van maximaal 140 tekens. Eerlijkheidshalve moet ik daar aan toevoegen dat toogpraat doorgaans wordt gebezigd in beperkte kring, en slechts zelden ernstig wordt genomen, behalve dan door de dronkenlap die zich er aan bezondigt - en zelfs dan zelden langer dan de duur van de roes.

Twitter daarentegen is een verbaal slagveld, waarop een eeuwigdurende strijd wordt uitgevochten. Geen ideeënstrijd, maar een clash tussen ego's. Geen rationele discussie tussen alternatieve wereldbeelden, maar een moddergevecht tussen identiteiten. De strijdende partijen zijn er niet op uit om hun visie aan de man te brengen, maar om de tegenstander te tackelen. De kracht van ideeën is van geen tel meer. Politici willen vooral tonen dat ze de verbale kracht hebben om hun tegenstrevers te overroepen, geruggensteund  door een leger trolls dat hun geraas en getier in alle kamers van het wereldwijde web doet weerklinken.

Kortom, Twitter is een kleutertuin voor volwassenen. Belachelijk, kinderachtig en dus in principe ongevaarlijk - ware het niet dat de gedragsregels op Twitter stilletjes aan de norm zijn geworden in onze hele politieke cultuur.

En daar wringt het schoentje. De reis van de Catalaanse minister-president Puigdemont naar België zou in minder infantiele tijden nooit zo'n ophef hebben gemaakt. Dat het toch is gebeurd hebben we in grote mate te danken aan de niet te stillen honger naar aandacht van onze aan smartphones en tablets gekluisterde politici. En geen medium dat beter is om die honger te stillen dan Twitter.

Want wat is er in feite gebeurd? Puigdemont reisde na de doodgeboren onafhankelijkheidsverklaring van Catalonië naar Brussel om twee redenen. Ten eerste om een advocaat te zoeken in het geval van een asielaanvraag. Ten tweede om een persconferentie te houden. Niet meer, niet minder.

Politici van meerderheid en oppositie hadden zich ervan af kunnen maken met een verwijzing naar de Belgische asielprocedure, de grondrechten van elke Europese burger, het afkeuren van repressie, en een oproep tot dialoog tussen Spanje en zijn opstandige regio. Elke rechtgeaarde democraat - of hij nu links of rechts, federalist, nationalist of unionist is - zou zich principieel achter die oproep kunnen scharen. 

Consensus is echter zelden een bevredigende situatie voor het naar aandacht hongerende ego van de doorsnee-politicus. En dus zochten de Twitter-junks die onze parlementen bevolken naarstig naar manieren om munt te slaan uit de aanwezigheid van de Catalaan met het bizarre kapsel in de hoofdstad van ons land.

Op basis van het tot nu toe onbevestigde gerucht dat de heer Puigdemont in ons land zou verblijven op uitnodiging van de N-VA schoot de Belgische oppositie in een Franse colère. Daarbij maakte ze gebruik van een - voor consequente linkse politici - vreemd argument: de geloofwaardigheid van ons land zou in het gevaar komen. Exact hetzelfde argument dat jaren geleden werd gebruikt om de Genocidewet te schrappen, wordt nu gebruikt om de N-VA aan te vallen. Een bizarre gedachtesprong voor politici die de mond vol hebben van mensenrechten en internationale solidariteit.

Dezelfde gespletenheid zien we in het professionele trollenleger dat N-VA heet: De partij die glundert van trots om haar keiharde aanpak van asielzoekers, wiens staatssecretaris zonder schroom samenwerkt met de geheime politie van Soedan om vluchtelingen te identificeren; maar huilt van verontwaardiging als de vluchtelingen Europese nationalisten blijken te zijn.

Beide houdingen zijn voorspelbare afleidingen van het eigen onvermogen om ideeën in de praktijk te brengen. De oppositie ziet een kans schoon om de regering aan te vallen; niet op basis van haar rampzalige palmares, maar wel op basis van onbevestigde geruchten. De N-VA ziet een kans om haar trouw te zweren aan de nationalistische ideologie die ze zelf in de prullenbak gooiden toen ze communautaire rust beloofde in ruil voor regeringsdeelname.

#hypocrisie is het codewoord op Twitter. Zo krijgt rechts het verwijt enkel respect te hebben voor Catalaanse nationalisten, terwijl ze Soedanezen in de kou laten staan. Links krijgt dan weer het verwijt enkel geïnteresseerd te zijn in mensenrechter als het gaat om niet-Europese vluchtelingen.

Vanwaar komt toch die zucht naar aandacht? Je zou het flexibiliteit kunnen noemen; een pragmatisch gebruik van alle mogelijke middelen om de eigen visie te promoten. Maar te oordelen naar het gemak waarmee politici argumenten overnemen die lijnrecht ingaan tegen posities die ze eerder innamen, lijkt het eerder om plat opportunisme te gaan.

Een andere mogelijke verklaring wijst in de richting van de psychopathologie. Maar omdat ik als leek de bevoegdheid noch de kunde heb om diagnoses als 'narcisme'of 'borderline'te stellen voor onze volksvertegenwoordigers eindig ik graag met een oproep: Dames en heren politici, doe ons een plezier. Verwijder uw Twitter-accounts, maan uw schare volgelingen aan hetzelfde te doen en contacteer uw psychiater. Doorbreek het taboe op geestelijke gezondheid! Uw moegetergde kiezers zullen u dankbaar zijn.