about
Toon menu

Generatiewisseling Europese landen in deficit

maandag 4 mei 2015
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Geen Grexit om demografische redenen, Griekenland en ook Spanje staan voor een horrorscenario wat actieve bevolking betreft. Nederland had slechtere startpositie in zelfde demografisch vooruitzicht als België. Japan en  Duitsland, verliezers in WO2, met een gelijklopend negatief saldo in de generatiewisseling, 70 jaar na het einde van de oorlog. VSA is enige land met een continue + saldo in de generatiewisseling. Rusland grotere compensatie van het aantal slachtoffers WO2 geeft grotere dip in wisseling generaties, maar niet zo groot als Duitsland. China's overschot van 180% in de generatiewissel in 1990 zakt tot 0% in 2015 en tot -25% in 2020 om vanaf 2040 nog verder te dalen.

Het IMF en ook OESO zijn roepende in de woestijn om de migratiegrendels in Europa open te breken en Afrika massaal uitzicht te bieden op een beter bestaan. Niet elke Afrikaan zal naar Europa komen, maar Afrika is nodig voor het overleven van Europa. De alsmaar verdere ontvolking van Oost-Europa zal deze migratiebehoefte nog verder voeden.


De
Database Dewulf  met de bevolkingspyramides, een geschenk uit de hemel

Met een splijtende methode te ontwikkelen om de generatiewissel in beeld te brengen, het verleden te begrijpen in z'n demografische impact op economie en (besparings)beleid, en om op de toekomst vooruit te zien, konden we niet bij de pakken blijven zitten, ook al deden politiek en media dat wel, tot ze door de demografie worden ingehaald. De gedetailleerde methode om voor Duitsland, België en ook Nederland jaar per jaar de leeftijdsverdeling op te zoeken is maar voor een beperkt aantal landen mogelijk.

Tot we de Database Dewulf  ontdekten, met bevolkingspyramides tussen 1950 en 2100 voor alle landen, regio's, subregio's en continenten in de wereld en dit op basis van de overzichten en prognoses van de medium variant van de United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. World Population Prospects: The 2012 Revision. In de negentiger jaren hadden we daar ook nog in gesnuisterd in de bib van de Nationale Bank en op basis van A3 copies de gegevens manueel ingebracht in onze IBM-cloon met het programma Symphony, een DOS-softwareprogramma, dus nog voor 'Windows' het simpele werk met een huiscomputer met ettelijke jaren vertraagde omwille van de geheugenverslindende 'vensters'. Heb toen al gedacht dat deze gegevensstock nog wel eens digitaal boven water zou komen maar nooit gedacht dat dit onder een vorm zou zijn die me zou toelaten om de methodiek van de 'generatiewissel' op alle landen van de wereld in een zeer ruim evolutiebestek toe te passen, en dit aan gemiddeld 10 minuten per land. Het resultaat van deze toepassing wil ik de regelmatige of toevallige lezer niet onthouden.

Kwaliteit van de gegevens Dewulf:

De kwaliteit van de gegevens Dewulf is excellent, ook al geven ze een beeld in leeftijdsgroepen van 5 jaar, die telkens 5 jaar verspringen. Door de 10-24 jarigen en de 50-64 jarigen te groeperen en de tijdsreeks uit te breiden van 1990 tot 2040, dus telkens 25 jaar voor 2015 en 25 jaar na 2015 komt een uitzonderlijk beeld tot stand die de wisseling in de actieve bevolking van elk land haarfijn in beeld brengt.
 
We hebben deze gegevens getoetst aan onze eigen berekening over Duitsland, België en Nederland en deze liggen volledig in dezelfde lijn, ook al zijn de door ons verwerkte gegevens punctueler omdat per leeftijdsjaar en per onderzoeksjaar de evolutie veel exacter in beeld gebracht wordt. De gegevens Dewulf doorstaan echter met glans deze toets en zij openen een wereld van grafisch beeld van de generatiewissel in alle landen waar wij in de verste verten niet van hadden kunnen dromen.
 
1. Vergelijking Duitsland, België en Nederland
 
Een vergelijking tussen de generatiewissel 10-24 jarigen en 50-64 jarigen tussen 1990 en 2040 in verschillende landen is leerrijk en legt verschillende pijnpunten bloot, in het verleden zowel als in de toekomst. De vergelijking wordt gemaakt in de absolute aantallen van de 10-24 jarigen, versus de 50-64 jarigen en het verschil. Maar ook op basis van het % overschot of tekort van deze wisseling 10-24 jarigen tav de 50-64 jarigen in elk jaar van de observatie. Het betreft dus de generatiewissel de komende 15 jaar vertrekkend van het moment van observatie.

 
DeWereldMorgen.be


Zoals reeds in vorige BuG 267 aangegeven is Duitsland al vanaf 1990 geconfronteerd met een tekort in de generatiewissel die ondermeer vanaf 2000 geleid heeft tot HARTZ maatregelen die pas in 2006, met de steun van de sociaal democratie, alle arbeidsreserves hebben aangesproken en uitgeput. Duitsland is op het eind van z'n Latijn en dit op een ogenblik dat de grote tekorten in de generatiewissel zich pas echt aandienen.

In Nederland is er een sterke daling geweest van het overschot op de generatiewissel die haar in 2000 op het niveau van België bracht en in 2010 op het niveau van Duitsland. In Nederland en België zal het negatief saldo op de generatiewissel toenemen tot 20% in 2020 om dan, vlugger in België dan in Nederland, terug af te nemen en in 2040 gelijk te komen met Nederland, dwz dat er zelfs in 2040 nog sprake zal zijn van een beperkt tekort in de generatiewissel de komende 15 jaar, dus tot 2055. In Duitsland zal dan nog altijd een tekort bestaan van -30%.

Duitsland

 
DeWereldMorgen.be

  
Het negatief saldo op de generatiewissel in Duitsland is 30%, gerekend vanaf 2015 en meer dan 40% in negatief in 2020. Deze negatieve evolutie gebeurt in een pijlsnel tempo, om dan enigszins te verminderen tot -25% vanaf 2035, dwz in de 15 jaren volgend op 2035.

Gaat Duitsland z'n welvaartspeil kunnen handhaven enkel door productiviteitsstijging en automatisering? Wat betekent de bevolkingsdaling, die op de achtergrond speelt, voor de koopkracht van de bevolking en de binnenlandse economie. Wat is het samenspel met andere economieën. En wat met de immigratie?

De dag voor we onze BuG de wereld instuurden hield de Duitse statistische dienst een persconferentie over de bevolkingsevolutie in Duitsland tot 2060, 5 jaar verder dan bovenstaande berekening, zie persbericht Duitse Destatis van 28/04/2015.
 
Nederland

  
 DeWereldMorgen.be


Nederland vertoont hetzelfde profiel als België, alleen hadden zij vroeger dan België te maken met een groter jongerenoverschot in de generatiewissel. De leerplicht die maar tot 16 jaar geldt in Nederland, het ontbreken van een beperking op de minimumduur van contracten en het inschrijven van stages als 'werk' maakte dat in Nederland de inschakeling van jongeren in de 'arbeidsmark' niet alleen administratief maar ook in de feiten een grotere impact had. Hiermee konden zij het overschot op de generatiewissel bufferen evenwel ook aangevuld met specifieke sociale afbraak zoals in Duitsland, het 'gids'land (naar de afgrond).

In België speelden deze bufferelementen niet zodat er in België een grotere arbeidsreserve aanwezig is om het negatieve saldo in de generatiewissel op te vangen.
 
België
  

DeWereldMorgen.be
  

In België was daarbij het jeugdwerkloosheids% lager dan in Nederland, 7,3% in België in vergelijking met de 7,7% in Nederland, zie daarvoor de Eurostat statistiek in BuG 243. De evolutie van de generatiewissel in Nederland en België zal gelijklopend gebeuren, met zoals gezegd, België in een betere uitgangspositie.
 
2. Generatiewissel in Duitsland en Japan
 
Japan staat evenzeer als Duitsland voor een horrorscenario in de actieve bevolking.
 

DeWereldMorgen.be


10 jaar vroeger dan in Duitsland heeft het deficit op de generatiewissel in Japan dramatische vormen aangenomen, -27% in 2005 om tot -30% te dalen in 2012. Dwz vanaf 2000 bevindt Japan zich in een dynamiek waar jaar op jaar meer 50-64 jarigen uitstromen dan jongeren instromen. Met wisselend succes heeft Japan deze aderlating gecompenseerd met automatisering, productiviteitsstijging en verlaagde levensstandaard, ook al om niet te veel beroep te moeten doen op immigratie. Maar de lichte verbetering van de generatiewissel in Japan in 2015 is maar de voorbode voor een nieuwe terugval tot -40% vanaf 2025. Intussen moet Duitsland ook vanaf 2020 de bittere pil van -40% op de generatiewissel de komende 15 jaar, dwz tot 2035 uitzweten.

Zien hoe de 2 verliezers van WO2 het negatieve saldo op de samenstelling van hun actieve bevolking zullen doorstaan. Hoe andere landen er op zullen reageren, hoe dit negatieve saldo, met ouder wordende bevolking en vrijkomende woningen zich zal vertalen in immigraties die onontkoombaar hun weg naar deze vrijkomende woningen én vrijkomende plaatsen op de arbeidsmarkt zullen vinden.

Voor het eerst na WO2 zal de vergrijzing zorgen voor een jongerentekort op de arbeidsmarkt zoals Bart Sturtewagen ook al vaststelde in De Standaard.

Japan
  

DeWereldMorgen.be
  

In 2 golven ziet Japan haar tekort in de generatiewissel stijgen, eerst tot -30%, dan tot bijna -40%, voor Japan moet het ergste nog komen.
 
3. Duitsland, Griekenland en Spanje
 

Het naast elkaar plaatsen van de saldo's op de generatiewisseling in de actieve bevolking Duitsland, Griekenland en Spanje doet even slikken. Zoals in België en Nederland vanaf  2010 met -10% begint ook voor Griekenland en Spanje de rit naar onder. Niet toevallig want de babyboom heeft in alle naoorlogse landen gespeeld, met een wisselend vervolg in diverse landen langs geboortecijfers, overlijdens en immigratie waar vooral Spanje de absolute koploper was een decennium lang. Waar in Nederland en België het negatief saldo op -20% stabiliseert zakt het in Griekenland en Spanje verder tot -30%in 2020, Duitsland zit dan al op -40%, maar in Griekenland en Spanje gaat de daling verder tot bijna -40% in 2035, waar het in Duitsland terug opklimt tot -25%.

 
DeWereldMorgen.be
 

Vooral in Spanje, maar ook in Griekenland was er een aanzienlijk arbeidsoverschot bij de jongere generaties tot 2005, die zich dus al voor de crisis van 2008 had opgehoopt in de werkloosheid. De toekomst ligt echter, ook voor de jongeren in Spanje en Griekenland open.

Door de druk op de arbeidsmarkt vanuit een beperkt arbeidsaanbod wordt het gemakkelijker om de jongeren en werklozen in de arbeidsmarkt te integreren en komen er meer middelen vrij voor economische ondersteuning en voor de publieke dienstverlening, die meer dan private of commerciële tewerkstelling voor een return zorgen naar de sociale- en bestaanszekerheidssystemen, die daarbij minder personen ten laste moeten nemen.

Elke politieker, meer in het bijzonder Merkel, die deze grafiek onder ogen neemt zal eens hartelijk lachen met alle scenario's rond een eventuele Grexit, die ook al om zuiver demografische redenen uitgesloten is.
 
Griekenland


DeWereldMorgen.be

 
Spanje


DeWereldMorgen.be

 
4. Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittanië

Twee landen die de schok van de generatiewisseling minder zullen ondergaan zijn Frankrijk, heeft het collaborerende Vichy-regime daar wat mee te maken? en Groot-Brittanië waar de oorlog, behoudens bombardementen, niet heeft huis gehouden.
 

DeWereldMorgen.be


Het hemelsbreed verschil met Duitsland valt hier op.Hogere arbeidsreserve vanuit de jeugdwerkloosheidtot 2005, laag negatief saldo in de generatiewissel, maximaal -5% voor Frankrijk en een dip in het Verenigd Koninkrijk van - 12% die er pas in 2020 zit aan te komen. In Frankrijk en Verenigd Koninkrijk zal men dus meer dan in andere landen afhankelijk zijn van beleidsmaatregelen en zal de anti-Europese reflex een grotere voedingsbodem kunnen krijgen, omdat verkeerdelijk, de verantwoordelijkheid op Europa zal gestoken worden. Het zal voor Frankrijk en Verenigd Koninkrijk juist Europa zijn, die wat lucht aan hun beperkte generatiewissel kunnen geven, want meer apart en geïsoleerd zullen deze 2 landen,juist omwille van deze demografische situatie, meer gemakkelijk hun boontjes kunnen doppen.

Frankrijk

DeWereldMorgen.be


Verenigd Koninkrijk


DeWereldMorgen.be


5. Duitsland, Rusland, China en de VSA

Omdat het niet opkan, en omdat we het zelf graag wisten, nog een vergelijkend beeld van Duitsland, Rusland, China en de VSA.
  

DeWereldMorgen.be


Duitsland blijft op bodemkoers liggen wat generatiewissel betreft. Na een verhoging van het saldo in de generatiewissel van 1990 tot 1995,  benadert Rusland in 2015 even met -25% de generatiewissel in duitsland. De slachting die het nationaalsocialisme in de Sovjet-Unie heeft aangericht en die tientallen miljoenen slachtoffers geëist heeft, determineert nog altijd de demografie in Rusland. Het generatietekort lost zich volledig op tegen 2030 waar opnieuw evenwicht in de generatiewissel tot stand komt, jaar, waarop Duitsland blijft hangen op -30%, en waar Rusland in 2040 opnieuw op aansluit voor de jaren tussen 2040 en 2055. Dat is allemaal ver weg, maar de strijd om werknemers wordt het komende decennium gestreden.

Niet door de USA evenwel die er als enigste land in de wereld in geslaagd zijn, of slagen om hun generatiewissel in de actieve bevolking voortdurend in positief te houden, ook al was er een groot overschot sinds 1990. Van 68% overschot daalt dit tot 9% in 2010 dan vermindert dit verder tot 3% in 2015. Door de aanzienlijke arbeidsreserve die dat meebracht kon een grote druk gelegd worden op de lonen en flexibel werk, zeker in een land met een sociale- en bestaanszekerheid van een ontwikkelingsland. Daarbij speelde ook dat de VSA in alle wereldconflicten aanwezig was of in plaatselijke conflicten betrokken was maar deze altijd buiten hun landsgrenzen hebben uitgevochten.

China komt, als ontwikkelingsland, vanuit een constant overschot op de generatiewissel, 180% in 1990; naar een toestand van evenwicht in 2015 en een tekort dat zich vanaf 2015 meer en meer zal laten voelen tot -25% vanaf 2020 om dan te stabiliseren tot 2035 en dan opnieuw verder te verhogen. Of deze evolutie het komende decennium een impact zal hebben op productie en export is maar de vraag, alleszins zal ook in China een (eventueel) groeiende werkloosheid kunnen geabsorbeerd worden en voor een grotere stabiliteit zorgen.
  
Rusland

DeWereldMorgen.be

 
China


DeWereldMorgen.be
 
DeWereldMorgen.be


VSA


DeWereldMorgen.be


En de derde wereld, de Oost-Europese landen?

We stoppen hier ons overzicht. De derde wereldlanden, China dus niet te na gesproken, en ook de Oost-Europese landen op Oost-Duitsland na dat we al besproken hebben, vormen een hoofdstuk apart, zeker op het vlak van de demografie.

Deze grafische overzichten van de demografische ontwikkeling van 1990 tot 2040 zijn een uiterst rijke bron om het samengaan met economische ontwikkeling te toetsen. Hierbij is van belang onderscheid te maken  tussen
 
- samengaan van 2 fenomenen
- het verband dat eventueel kan bestaan tussen deze 2 fenomenen en
- de richting van het verband, dwz oorzakelijkheid, oorzaak en gevolg.
 
Maar blijkbaar is verdere analyse of onderkenning, zoals voor de gedachtenis en herdenking van de ravages van het nationaalsocialisme, te veel gevraagd van de beleidsvoerders, politici en journalistiek. Hun agenda's zijn te druk om nog oog te hebben voor het elementaire, ook al ligt dit voor het grijpen. Als dan de wetenschappelijke instituten het nog laten afweten wat demografie, economische en maatschappelijke vraagstelling betreft dan kunnen we alleen maar verder timmeren aan de weg die, zoals het een 'marxistische' analyse past, zichzelf een toekomst zal bereiden. En op die weg liggen  briljante ideeën die we zomaar voor het oprapen hebben.

Fiches generatiewisseling voor elk land - wie vraagt die krijgt

Omdat het niet evident is uit Database Dewulf  en z'n bevolkingspiramides de generatiewisselingen af te leiden bieden wij een service aan om op vraag de grafieken per land  te genereren en door te sturen. Dus wie geïnteresseerd is laat maar weten.

Bedenkingen, ander meningen en vragen

Wie bedenkingen heeft bij de grafieken of onze commentaar kan dit altijd laten weten, het is in de dynamieken van verschillende meningen en vragen dat het eigen inzicht vergroot en het onderzoek meer accuraat wordt. Dus graag.

Jan Hertogen, socioloog
www.npdata.be

reacties

Eén reactie

  • door JohanGroenroot op dinsdag 5 mei 2015

    Wordt er voldoende rekening gehouden met de toenemende invloed van automatisering en robotisering op de generatiewissel? Het klassieke antwoord luidt meestal; er zullen andere, nieuwe jobs ontstaan of de invloed van AI wordt geminimaliseerd. Echter, als de toename van AI het toekomende decennium significant is zal veel huidig cijfermateriaal irrelevant of gedateerd blijken en voortijdig voer voor historici.

    Remmende Invloeden op de snelheid waarmee het automatiseringsproces zal toenemen; 1/Zolang er mensen kunnen gevonden worden die het werk goedkoper (meestal onder dwang, bvb Harz, activeringsbeleid, etc..) kunnen doen als een robot zal men kiezen voor mensen; Misschien is dit wel een reden die meespeelt waarom IMF en ook OESO roepende zijn in de woestijn om de migratiegrendels in Europa open te breken en Afrika massaal uitzicht te bieden op een mogelijk beter bestaan. Nl., het creeëren van een goedkope en gewillige pool aan arbeidskrachten voor de patrons. 2/ In mindere mate het neo-luddisme omdat de kwaliteit van de te automatiseren arbeid over het algemeen laag ligt in vgl met wat hun historische voorgangers te verliezen hadden, ondermeer hun zelfstandigheid. Het neo-luddistisch verzet zal vermoedelijk groter worden naarmate de automatisering complexer wordt maar te laat wegens haar immateriële karakter (en dus onzichtbaar).

    Welke jobs en van welke kwaliteit komen er in de plaats van de robots indien de waanidee van totale klassieke tewerkstelling het streefdoel blijft. Moeten we nu per se vasthouden aan demografische groei of status quo als er nu al overproductie van alles en nog wat en dalende koopkracht is. De ecologische draagkracht van onze planeet kent ook haar grenzen.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties