about
Toon menu

Kwaad bloed

dinsdag 12 maart 2019
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Of hoe de organisatie van de jaarlijkse Alternatieve Boekenbeurs een staartje krijgt. (10 minuten leestijd)
 

Frank,

Misschien heeft u het al gehoord van onze standengroep, maar wij hebben besloten dat we u geen forum gaan bieden op de boekenbeurs. Ik hoop dat u dat op zen minst zelf al snapt.

Het is zelfs al een beetje vreemd dat u na dat bericht op de wereld morgen het lef nog heeft , om zelfs nog maar te vragen of je er met een stand mag komen staan.

Voor ons is het antwoord op die vraag alvast een duidelijke NEE!

 

Dat is – onverkort - het antwoord van de organisatie van de jaarlijkse Alternatieve Boekenbeurs na mijn vraag of ik met mijn debuutroman een plaats zou kunnen krijgen op hun evenement. En dat weekt nogal wat los. Om verschillende redenen. Los nog van het feit dat men mij hier nogal persoonlijk aanspreekt.

Ik hoed mij er dus voor enige afstand te bewaren bij dit schrijven, al zijn we ondertussen reeds een aantal dagen verder en voel ik mij wel gerechtigd een antwoord te formuleren. Niet rechtstreeks aan de afzender van bovenstaande mail evenwel. Te meer daar de persoon in kwestie zich nog steeds in de anonimiteit hult en ik geen zin heb in een heen en weer geschrijf dat nergens toe zou leiden. Bovendien, aan de uiteindelijke beslissing om mij geen plaatsje te bieden valt niet te tornen en hoewel ik dat oprecht jammer vind, heb ik daar geen problemen mee. Het is een levensles. Je kan de andere niet veranderen, je kan enkel jezelf veranderen. En ik daag elke lezer uit daar ernstig over na te denken.

Wat mij wel voor de borst stuit is de toon van de mail en wat erin gezegd wordt. Dat ik het lef heb om een stand te vragen bijvoorbeeld en dat ik het lef heb om een artikel te schrijven, het te posten op deze weblog en tenslotte: dat ik wel beter zou moeten weten. Dat zijn redenen tot kwaadbloedigheid.

Want ja, wat moet een schrijver (m/v/x) eigenlijk doen?
En daarmee betreden we het dilemma van de schrijver. Schrijft hij voor zichzelf (en blijft hij onbekend), of schrijft hij voor een publiek (in de hoop op erkenning, roem, etc.)?

Voor sommige schrijvers is dat zeker geen probleem, maar geloof me wanneer ik zeg dat juist dat een van de meest elementaire zaken zijn waarover ik dagelijks tob en waarover mijn teksten in wezen ook uitsluitend gaan. Zelfs dat boek van mij. Ik zou de lezer echter een te diepe inkijk geven in mijn verscheurdheid mocht ik daar zo openlijk en bloot mee omgaan. Bovendien betwijfel ik of dat aangename, laat staan boeiende literatuur zal opleveren. En hiermee licht ik reeds een tip van de sluier. Door te publiceren en meer nog, door gebruik te maken van taal, doet de schrijver al een toegift. Men kan dat vreemd vinden, zo voelt het voor mij ook telkens.

In het geval de schrijver (m/v/x) de platgetreden paden van de in te lossen verwachtingen betreedt, dan is dat een automatisme als een ander waar tenslotte de meest zelfverklaarde individualist ook het meeste onder lijdt. Moet ik vervolgens het lef dat mij wordt toegeschreven opvatten als een risico voor de dictatuur (wat zijzelf overigens zeggen te bestrijden) en moet ik mij zorgen maken wanneer alternatieve, anarchistische en of revolutionaire waarden in de samenleving levensvatbaar zijn geworden? Of is het lef waarvan sprake, een kracht waarvan kwetsbaarheid juist haar essentie is?

Ik ga, in navolging van Brené Brown[1], voor dit laatste. Maar ik vraag me tussendoor af of de schrijver (m/v/x) van bovenstaande mail zich tijdens dat schrijven ook maar enigszins bewust was van het risico dat schrijvers (m/v/x) - waar ook ter wereld – lopen, omdat ze nu eenmaal doen wat ze doen?

Als de organisatoren van de Alternatieve Boekenbeurs zich persoonlijk aangesproken voelen ten gevolge van mijn tekst, dan is dat bij mijn weten nergens voor nodig. Maar waar ze, als dat wel zo is, dan volgens mij het meest onder lijden, is een gebrek aan zin voor literatuur en relativering. En neen, dat is geen misplaatste grap.

Wanneer ik stereotypen gebruik, dan is dat in de wetenschap dat die ver staan van de dagdagelijkse realiteit en vooral een dramaturgisch karakter hebben die de tweestrijd in mijzelf moet benadrukken. Want, voor alle duidelijkheid, wanneer ik schrijf dat ik ‘hun’ ken, dan heb ik het uitsluitend over mijzelf natuurlijk. En meer zelfs, volgens mij ligt de huidige onmacht van links-politieke groeperingen (en partijen) ten opzichte van de tegensprekelijke rechterhelft en de bestaande politiek-economische realiteit, juist in het feit dat ze geen geweldenaars zijn. Al ben ik mij na het ontvangen van bovenstaande mail er ook van bewust dat dat voor een deel van hen althans niet steeds een bewuste keuze is.

En wanneer ze zich aangesproken voelen op andere vlakken, dan moet er wel bijna een grond van waarheid in zitten, denk ik dan. Al kan ik dat van hieruit niet meteen beoordelen. Taal en mensen hebben zo hun beperkingen. Zo zie ik overigens ook niet waar ik hen in mijn tekst ergens een reden zou geven om zich kwaad te maken. In tegendeel.

Voor alle duidelijkheid moet de lezer wel weten dat mijn artikel op deze site niet de reden is van hun weigering om mij een plaats te gunnen, want die beslissing hadden ze reeds genomen. In een mail daags voor bovenstaand epistel hadden ze al laten weten dat mijn boek niet echt in het concept van hun boekenbeurs past. Wat ik ten overstaan van hun officiële verwoording[2] toch op zijn minst voor discussie vatbaar vind en wat initieel ook de reden was waarom ik het waagde hen aan te spreken.

Ik gok na dit alles dus dat ze bij de organisatie van de Alternatieve Boekenbeurs geen blijf weten met literatuur vanwege haar potentieel subversief karakter, dat ze te verbouwereerd zijn vanwege mijn vraag en of dat ze de baas willen blijven over hun eigen evenement. Dat ik dat laatste niet in vraag stel maar dat ik de weigering, luidens mijn tekst, wel voorzien heb, is gebaseerd op pure zelfkennis. Datgene waar ik zo hard aan werk, met schrijven en herschrijven enzoverder.

Het is de vraag die de weigering inhoud. Zo vermoed ik. En het ‘don’t call us, we will call you’-principe dat gehandhaafd wordt. En dan bevind ik mij in een positie zoals een Oliver Twist die in het weeshuis een extra portie eten komt vragen of, waarom niet: dat Zweeds meisje dat vraagt om iets voor het milieu te doen. De reacties zijn in ieder geval vergelijkbaar.

Vandaar ook dat ik hen, na herhaalde vraag, maar heb laten weten dat ingeval ze mij het antwoord schuldig blijven, dat ik mij dan maar zonder hun toestemming op hun evenement zou aanbieden. Per slot van rekening beoefenen we dezelfde ideologie. Al ben ik van dat laatste wat hen betreft nu niet meer zo zeker.

Ik zou vervolgens ook niet zover durven gaan door te zeggen dat in het alternatieve wereldje anders nogal wat paranoia heerst, maar toch. En dat is volgens mij een andere reden waarom links-politieke groeperingen geen match zijn voor het huidige extreemrechtse bewind. Ze zijn er namelijk te vatbaar voor. Zie je die geklede apen van Skild en Vrind bijvoorbeeld al dergelijke praktijken erop na houden? En ik bedoel hier voor alle duidelijkheid: zijn of waren hun praktijken werkelijk zo ongezien? Neen hoor.

De kracht van extreem rechts zit hem in haar publieke karakter. Dat was zo ten tijde van Hitlers fascisme en dat is nog steeds zo. Under your Eye, zou Margaret Atwood zeggen. De zwakte van links zit hem in het idee dat ze denken dat alles zich in het geheim moet afspelen en vooral dat je niemand kan of mag vertrouwen. En daarop worden ze gepakt natuurlijk.

Waar ze dus aan lijden, is een logisch gevolg van de hardleersheid en de onwil om zich ook maar enigszins te conformeren. Iets waarover ik het ook al had in mijn tekst.

Zodoende vervallen ze in de marginaliteit.
En dat is geen alleenstaand geval. Je ziet het overal gebeuren. In de muziek, in het theater, in de politiek, in het dagelijks leven en in de literatuur natuurlijk ook. Met de onbegrepen kunstenaar als ultieme voorbeeld.
En waarom?
Om een punt te maken? Misschien.
Omdat het water aan de lippen staat? Dat kan.
Of gewoon om te zwaaien naar dat beetje aandacht die we in de normale wereld maar zelden of nooit mogen ontvangen? Ook goed mogelijk.

En misschien als ik er een antwoord op vind, dat ik dan niet meer hoef te schrijven omdat ik dan zal zijn opgenomen te midden van gelijkgestemden en andere liefhebbenden. Ja, ik geloof dat het dat is. Maar zover is het nog niet.

Ondertussen heeft de organisatie van de Alternatieve Boekenbeurs een staartje gekregen en nieuwe locatie gevonden. Waar dat juist is zal je zelf maar moeten uitzoeken. Trouwens er zal geen literatuur te vinden zijn. Toch niet de mijne. U kan deze laatste wel nog altijd vinden hier: https://www.beefcakepublishing.be/product/roekoe/








[1] http://www.boek.be/boek/de-kracht-van-kwetsbaarheid-1

[2] De boekenbeurs is luidens de website: een beurs voor kritische en tegendraadse publicaties die je moeilijk tot helemaal niet in de commerciële boekhandel vindt.