about
Toon menu

Peru overstroomt en droogt uit

vrijdag 31 maart 2017
Deze blog werd geschreven door een van onze lezers. Wil je zelf ook beginnen bloggen in onze community, ga dan meteen aan de slag.

Limawiki4-Padmanaba01-1680x894


Wateroverlast en -schaarste teisteren Peru

Peru kreunt onder waterellende. Het land heeft te kampen met overstromingen en modderstromen, maar intussen is drinkbaar water er een schaars goed.

Vorige week was het nog te zien op het vrt-journaal: een gigantische modderstroom in de Peruaanse hoofdstad Lima die huizen, wagens, dieren en mensen meesleurt. Peru kampt al weken met wateroverlast, maar tegelijk kwam er vijf dagen lang geen druppel water uit de kraan in het snikhete Lima. Het leidt tot wanhoop bij de 10 miljoen bewoners van de stad.

Extreem nat

Tot drie maanden geleden berichtten alle media nog over de extreme droogte en lege waterreservoirs. Het water werd toen ook al sterk gerantsoeneerd in Lima, de tweede grootste woestijnstad ter wereld na de Egyptische hoofdstad Caïro. Iedereen was in paniek dat Lima binnenkort helemaal droog zou staan.

Maar toen bleef de traditionele koude golfstroom uit het zuiden vanuit Antarctica plots uit. En zo steeg de temperatuur van de Stille Oceaan met 10 graden, tot tegen de 30 graden. Verdamping leidde tot hevige stortregens in het Andes-gebergte. Het water vond zijn weg niet meer naar de stroombekkens of reservoirs. Via de kale bergflanken sleurde het stenen, aarde en alles wat het op zijn weg vond mee in zijn vernietigende lawines richting kust.

Voorlopig zijn er 75 doden, ruim 150.000 vernielde huizen, 157 weggespoelde bruggen en een half miljoen Peruanen getroffen door alle rampspoed. En volgens sommige meteorologen moet het ergste nog komen. Meerdere delen van het land zijn afgesloten van de buitenwereld. De prijzen van basisvoedsel schoten omhoog, omdat sommige handelaars speculeren, producten achterhouden en dan woekerprijzen aanrekenen. De modderbrij maakt alle hygiëne onmogelijk en kan tot een opstoot van cholera, malaria en andere ziektes leiden.

Klimaat en overheden

Allemaal een gevolg van de klimaatopwarming, signaleert de Peruaanse president Kuczynski. Dat klopt; Peru staat al lang op de lijst van landen die hier het meest onder zal lijden. De laatste klimaatontkenners moeten schroomvol toegeven. Misschien kan Peru Trump eens uitnodigen ?

Maar het is zeker ook het gevolg van een schrijnend gebrek aan ruimtelijke ordening en preventie. De overheden lieten toe dat veel inwoners zich vestigden in beddingen die erg gevoelig zijn voor modderlawines. Er werden niet genoeg nieuwe waterreservoirs aangelegd en de rivieren werden niet grondig van alle afval gezuiverd. Bovendien stortten veel slecht gebouwde bruggen en waterwerken als kaartenhuisjes in elkaar, omdat corrupte ambtenaren hun zakken vulden maar intussen niet toekeken op de kwaliteit van de openbare werken.

Extreem droog

De inheemse boerengemeenschappen in het Andesgebergte kwamen de vorige jaren op voor hun waterbronnen, broodnodig voor hun landbouw. Dat met heftig protest tegen de vervuilende mijnbouw en oliebedrijven. De verwende hoofdstedelingen lachten het toen weg als een primitieve en romantische verdediging van het water, die de industrie en economische groei afremt. Maar nu lachen ze in Lima al heel wat minder en is het water hier plots ook heilig.

Vijf dagen lang kwam er geen druppel water uit de kraan in Lima. De waterzuiveringsstations konden de modderstromen met bergen afval niet langer verwerken, en sloten hun sluizen. En dit in volle zomer, wanneer meerdere douches per dag welkom zijn. Rijkelui met grote watertanken op hun dak bleven gespaard, of gingen 20 grote waterbidons kopen in de supermarkt. Maar hun tuin besproeien of hun zwembad vullen kon niet meer, een grote ramp!

Voor 30% van de Peruanen is waterschaarste dagelijkse kost. Ze hebben geen kraantjeswater thuis en zijn altijd afhankelijk van de tankwagen. Die komt hopelijk langs met duur water. In vele getroffen zones van Peru is er geen weg meer voor die tankwagens en in Lima kunnen ze de enorme vraag ook niet meer aan. Mensen vormen dan maar eindeloze files met emmers in de hand.

Beloftes

President Kuczynski beloofde vorig jaar al dat hij alle Peruanen toegang zou verschaffen tot drinkwater in huis. Aangezien de staat die gigantische investering zelf niet aan kan, keert hij zich hiervoor tot publiek-private partnerschappen. Een verborgen privatisering, waarbij bedrijven steeds meer onderdelen van de waterzuivering en -bedeling in handen krijgen. Met een hogere kostprijs en zonder een betere service, bleek al vaak in andere landen.

FENTAP, de vakbondsfederatie van de waterarbeiders waarmee FOS samenwerkt, heeft wegens de noodtoestand zijn protestmars tegen de privatisering afgelast. Die stond gepland op 22 maart, de Internationale Waterdag. Maar het is duidelijk dat veel ondernemers het grote ongenoegen over de vijf dagen zonder water in Lima gaan aangrijpen om de privatisering erdoor te duwen. En dat terwijl de waterarbeiders zich dag en nacht krom plooiden om de zuiveringsstations weer opgestart te krijgen en met hun tankwagens de woedende mensenmassa trotseerden.

Foro Salud, nog een Peruaanse organisatie waarmee FOS samenwerkt, zal dit jaar prioriteit geven aan de sociale controle op de wederopbouw van het gezondheidssysteem in de ergst getroffen zones. Die kampten vroeger al met een gebrek aan infrastructuur, uitrusting en personeel, maar nu is de toestand nog veel dramatischer. FOS-partner Promsex zet zich intussen in voor de preventie van seksueel geweld tegen alleenstaande vrouwen in de opvangkampen voor dakloze slachtoffers.

Auteur: Felix De Witte